<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="N70n0038"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition), Electronic version, No. 38 <name role="" type="person">阿育王</name>刻文</title> <title xml:lang="zh-Hans">汉译南传大藏经（元亨寺版）数位版, No. 38 <name role="" type="person">阿育王</name>刻文</title> <author>悟醒译</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>NanChuan</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">N</idno>.<idno type="vol">70</idno>.<idno type="no">38</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">汉译南传大藏经（元亨寺版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans"><name role="" type="person">阿育王</name>刻文</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Ven. Zhiguang, Text as provided by Ven. Xiangyin</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，智光法师提供，祥因法师提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>新式标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【南传】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-12-23"> <name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0195a" n="0195a"/> <lb ed="N" n="0195a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第一类 摩崖法敕</cb:mulu><head><name role="" type="person">阿育王</name>刻文（Dhamma-lipi）</head> <lb ed="N" n="0195a02"/> <lb ed="N" n="0195a03"/><p cb:type="head1" xml:id="pN70p0195a0301">第一类 摩崖法敕</p> <lb ed="N" n="0195a04"/> <lb ed="N" n="0195a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">甲 十四章法敕</cb:mulu><head>甲 十四章法敕</head> <lb ed="N" n="0195a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第一章</cb:mulu><head>第一章</head> <lb ed="N" n="0195a07"/> <lb ed="N" n="0195a08"/><p xml:id="pN70p0195a0801">此法敕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195001" n="0195001"/>乃天爱喜见王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195002" n="0195002"/>之令刻<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195003" n="0195003"/>。</p> <lb ed="N" n="0195a09"/><p xml:id="pN70p0195a0901">在〔朕之领土〕虽任何之生物<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195004" n="0195004"/>，不得屠杀为牺牲亦不得供为宴聚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195005" n="0195005"/>。不论如 <lb ed="N" n="0195a10"/>何，天爱喜见王于宴聚见甚多咎过。然，天爱喜见王思惟：或某种宴聚可以，天爱 <lb ed="N" n="0195a11"/>喜见王之大膳寮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195006" n="0195006"/>，曾每日屠杀幾百千之生类为羹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195007" n="0195007"/>。然，今刻此法敕时，唯屠杀 <lb ed="N" n="0195a12"/>三生类，〔即〕二隻之孔雀与一隻之鹿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195008" n="0195008"/>。而且其亦非恒然。而虽此等之三生类，将 <lb ed="N" n="0195a13"/>来应至不屠杀。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0195a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0196a" n="0196a"/> <lb ed="N" n="0196a01"/> <lb ed="N" n="0196a02"/> <lb ed="N" n="0196a03"/> <lb ed="N" n="0196a04"/> <lb ed="N" n="0196a05"/> <lb ed="N" n="0196a06"/> <lb ed="N" n="0196a07"/> <lb ed="N" n="0196a08"/> <lb ed="N" n="0196a09"/> <lb ed="N" n="0196a10"/> <lb ed="N" n="0196a11"/> <lb ed="N" n="0196a12"/> <lb ed="N" n="0196a13"/> <lb ed="N" n="0196a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0197a" n="0197a"/> <lb ed="N" n="0197a01"/> <lb ed="N" n="0197a02"/> <lb ed="N" n="0197a03"/> <lb ed="N" n="0197a04"/> <lb ed="N" n="0197a05"/> <lb ed="N" n="0197a06"/> <lb ed="N" n="0197a07"/> <lb ed="N" n="0197a08"/> <lb ed="N" n="0197a09"/> <lb ed="N" n="0197a10"/> <lb ed="N" n="0197a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二章</cb:mulu><head>第二章</head> <lb ed="N" n="0197a12"/><p xml:id="pN70p0197a1201">天爱喜见王领土内之到处，即周达诸王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0197001" n="0197001"/>、般提耶诸王、沙提耶弗多王、启罗 <lb ed="N" n="0197a13"/>罗弗多王、檀婆般尼王、安提瑜伽王及称为臾那王诸邻邦人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0197002" n="0197002"/>，及安提瑜伽王邻近 <lb ed="N" n="0197a14"/>其他诸王〔国内〕之到处，建设喜见王之二种类的疗院<anchor xml:id="nkr_note_orig_0197003" n="0197003"/>。即对人之疗院及对兽类 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0198a" n="0198a"/> <lb ed="N" n="0198a01"/>之疗院。皆蓄存有效于人及有效于兽类之药草，不完备之地方不论何处，皆令输送、 <lb ed="N" n="0198a02"/>培植之。同此无树根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0198004" n="0198004"/>无果实处之各处，皆令输送、培植之。〔更于〕路〔边〕令植 <lb ed="N" n="0198a03"/>树木，又令掘凿多数之井泉，以供人畜之受用。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0198a04"/> <lb ed="N" n="0198a05"/> <lb ed="N" n="0198a06"/> <lb ed="N" n="0198a07"/> <lb ed="N" n="0198a08"/> <lb ed="N" n="0198a09"/> <lb ed="N" n="0198a10"/> <lb ed="N" n="0198a11"/> <lb ed="N" n="0198a12"/> <lb ed="N" n="0198a13"/> <lb ed="N" n="0198a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0199a" n="0199a"/> <lb ed="N" n="0199a01"/> <lb ed="N" n="0199a02"/> <lb ed="N" n="0199a03"/> <lb ed="N" n="0199a04"/> <lb ed="N" n="0199a05"/> <lb ed="N" n="0199a06"/> <lb ed="N" n="0199a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三章</cb:mulu><head>第三章</head> <lb ed="N" n="0199a08"/><p xml:id="pN70p0199a0801">天爱喜见王诏。以灌顶过十二年<anchor xml:id="nkr_note_orig_0199001" n="0199001"/>之年，朕如次下令，〔即〕朕领土内之任何处， <lb ed="N" n="0199a09"/>诸收税官、司直官幷地方长官<anchor xml:id="nkr_note_orig_0199002" n="0199002"/>，每各五年，唯为其目的，为如次法之教勒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0199003" n="0199003"/>应出 <lb ed="N" n="0199a10"/>巡按<anchor xml:id="nkr_note_orig_0199004" n="0199004"/>，及为其他事务<anchor xml:id="nkr_note_orig_0199005" n="0199005"/>而出：“善柔顺于父母，或对朋友、知己、亲族及婆罗门、 <lb ed="N" n="0199a11"/>沙门<anchor xml:id="nkr_note_orig_0199006" n="0199006"/>之善佈施。能不屠杀生类。善节费用而蓄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0199007" n="0199007"/>”。对〔大官〕会议<anchor xml:id="nkr_note_orig_0199008" n="0199008"/>或收税官 <lb ed="N" n="0199a12"/>等亦依理证与文证<anchor xml:id="nkr_note_orig_0199009" n="0199009"/>而监察<anchor xml:id="nkr_note_orig_0199010" n="0199010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0199010" n="0199010"/>，此命令之。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0199a13"/> <lb ed="N" n="0199a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0200a" n="0200a"/> <lb ed="N" n="0200a01"/> <lb ed="N" n="0200a02"/> <lb ed="N" n="0200a03"/> <lb ed="N" n="0200a04"/> <lb ed="N" n="0200a05"/> <lb ed="N" n="0200a06"/> <lb ed="N" n="0200a07"/> <lb ed="N" n="0200a08"/> <lb ed="N" n="0200a09"/> <lb ed="N" n="0200a10"/> <lb ed="N" n="0200a11"/> <lb ed="N" n="0200a12"/> <lb ed="N" n="0200a13"/> <lb ed="N" n="0200a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0201a" n="0201a"/> <lb ed="N" n="0201a01"/> <lb ed="N" n="0201a02"/> <lb ed="N" n="0201a03"/> <lb ed="N" n="0201a04"/> <lb ed="N" n="0201a05"/> <lb ed="N" n="0201a06"/> <lb ed="N" n="0201a07"/> <lb ed="N" n="0201a08"/> <lb ed="N" n="0201a09"/> <lb ed="N" n="0201a10"/> <lb ed="N" n="0201a11"/> <lb ed="N" n="0201a12"/> <lb ed="N" n="0201a13"/> <lb ed="N" n="0201a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0202a" n="0202a"/> <lb ed="N" n="0202a01"/> <lb ed="N" n="0202a02"/> <lb ed="N" n="0202a03"/> <lb ed="N" n="0202a04"/> <lb ed="N" n="0202a05"/> <lb ed="N" n="0202a06"/> <lb ed="N" n="0202a07"/> <lb ed="N" n="0202a08"/> <lb ed="N" n="0202a09"/> <lb ed="N" n="0202a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四章</cb:mulu><head>第四章</head> <lb ed="N" n="0202a11"/><p xml:id="pN70p0202a1101">过去幾百年之长期间，唯屠杀生类、杀害有情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0202001" n="0202001"/>，行非礼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0202002" n="0202002"/>于亲族，唯增长行 <lb ed="N" n="0202a12"/>非礼于沙门、婆罗门。然，现在依天爱喜见王法之宣行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0202003" n="0202003"/>，若使见苍生、天宫之光 <lb ed="N" n="0202a13"/>景<anchor xml:id="nkr_note_orig_0202004" n="0202004"/>、诸象、众多之火蕴及其他天上之诸形相者，不仅鼓响<anchor xml:id="nkr_note_orig_0202005" n="0202005"/>为法鼓，或现依天爱 <lb ed="N" n="0202a14"/>喜见王法之教勒，过去幾百年间之未曾有：如不屠杀生类、不杀害有情，对亲族礼 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0203a" n="0203a"/> <lb ed="N" n="0203a01"/>让、对于婆罗门、沙门礼、对父母柔顺、对耆宿柔顺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0203006" n="0203006"/>、增长。如是既增长此等幷 <lb ed="N" n="0203a02"/>其他种种法之宣行。而且，天爱喜见王又于将来亦应增长法之宣行。更于天爱喜见 <lb ed="N" n="0203a03"/>王之诸皇子诸皇孙，即至壞劫止<anchor xml:id="nkr_note_orig_0203007" n="0203007"/>亦令增长此法之宣行。〔各自亲躬〕住于法、戒、 <lb ed="N" n="0203a04"/>应以法为教诲。然，为法之教诲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0203008" n="0203008"/>者，此即为最勝业，又无戒者即无有法之宣行， <lb ed="N" n="0203a05"/>因此令此事之增长而不为损减者，此是善也。</p> <lb ed="N" n="0203a06"/><p xml:id="pN70p0203a0601">此为〔法敕〕之目的，〔即朕之子子孙孙〕专心为此事之增长，勿为损减，令刻 <lb ed="N" n="0203a07"/>之。灌顶过十二年之年，天爱喜见王令刻<anchor xml:id="nkr_note_orig_0203009" n="0203009"/>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0203a08"/> <lb ed="N" n="0203a09"/> <lb ed="N" n="0203a10"/> <lb ed="N" n="0203a11"/> <lb ed="N" n="0203a12"/> <lb ed="N" n="0203a13"/> <lb ed="N" n="0203a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0204a" n="0204a"/> <lb ed="N" n="0204a01"/> <lb ed="N" n="0204a02"/> <lb ed="N" n="0204a03"/> <lb ed="N" n="0204a04"/> <lb ed="N" n="0204a05"/> <lb ed="N" n="0204a06"/> <lb ed="N" n="0204a07"/> <lb ed="N" n="0204a08"/> <lb ed="N" n="0204a09"/> <lb ed="N" n="0204a10"/> <lb ed="N" n="0204a11"/> <lb ed="N" n="0204a12"/> <lb ed="N" n="0204a13"/> <lb ed="N" n="0204a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0205a" n="0205a"/> <lb ed="N" n="0205a01"/> <lb ed="N" n="0205a02"/> <lb ed="N" n="0205a03"/> <lb ed="N" n="0205a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第五章</cb:mulu><head>第五章</head> <lb ed="N" n="0205a05"/><p xml:id="pN70p0205a0501">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0205a06"/><p xml:id="pN70p0205a0601">善是难为。任何人始为善者即难为而为。是故朕既为多善。因此朕之诸皇子皇 <lb ed="N" n="0205a07"/>孙等以後之皇胤，至壞劫止<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205001" n="0205001"/>，效朕如此行者，既为善事。反此或失此善事之一部 <lb ed="N" n="0205a08"/>分者，即为恶事。恶实易为也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205002" n="0205002"/>。</p> <lb ed="N" n="0205a09"/><p xml:id="pN70p0205a0901">过去长期之间，未曾有为法大官<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205003" n="0205003"/>者。是故朕过灌顶十三年之年，设立法大官。 <lb ed="N" n="0205a10"/>彼等〔法大官〕于一切宗派<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205004" n="0205004"/>之间为法之树立，为法之增长，或臾那人、柬埔寨人、 <lb ed="N" n="0205a11"/>犍陀罗人、罗提迦人、美提尼加人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205005" n="0205005"/>，或凡其他西方邻邦人之间，专心于法者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205006" n="0205006"/>为 <lb ed="N" n="0205a12"/>利益安乐，忙碌掌事、从仆与主人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205007" n="0205007"/>、婆罗门与毘舍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205008" n="0205008"/>、孤独与老人，在此中专心 <lb ed="N" n="0205a13"/>于法者为益安乐，为无障碍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205009" n="0205009"/>，忙碌掌事，配与囚人之费<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205010" n="0205010"/>，示无障碍，或若多子 <lb ed="N" n="0205a14"/>女，或所蛊惑，或因老衰者，对其任何者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0205011" n="0205011"/>，为释放此，忙碌掌事。又于此婆多利 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0206a" n="0206a"/> <lb ed="N" n="0206a01"/>弗多〔国都〕幷地方之一切都市，朕之兄弟及姊妹之後宫，或有关朕其他之亲族而 <lb ed="N" n="0206a02"/>于一切处劳力掌事。更于法大官是否依止于人法？是否树立法？是否专心于佈施而 <lb ed="N" n="0206a03"/>考量之。关于专心于法者，于朕领内之到处，劳力掌事。</p> <lb ed="N" n="0206a04"/><p xml:id="pN70p0206a0401">为此法敕之目的，〔即〕令此之久住，而朕之诸皇胤，为效朕如此行而令刻之。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0206a05"/> <lb ed="N" n="0206a06"/> <lb ed="N" n="0206a07"/> <lb ed="N" n="0206a08"/> <lb ed="N" n="0206a09"/> <lb ed="N" n="0206a10"/> <lb ed="N" n="0206a11"/> <lb ed="N" n="0206a12"/> <lb ed="N" n="0206a13"/> <lb ed="N" n="0206a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0207a" n="0207a"/> <lb ed="N" n="0207a01"/> <lb ed="N" n="0207a02"/> <lb ed="N" n="0207a03"/> <lb ed="N" n="0207a04"/> <lb ed="N" n="0207a05"/> <lb ed="N" n="0207a06"/> <lb ed="N" n="0207a07"/> <lb ed="N" n="0207a08"/> <lb ed="N" n="0207a09"/> <lb ed="N" n="0207a10"/> <lb ed="N" n="0207a11"/> <lb ed="N" n="0207a12"/> <lb ed="N" n="0207a13"/> <lb ed="N" n="0207a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0208a" n="0208a"/> <lb ed="N" n="0208a01"/> <lb ed="N" n="0208a02"/> <lb ed="N" n="0208a03"/> <lb ed="N" n="0208a04"/> <lb ed="N" n="0208a05"/> <lb ed="N" n="0208a06"/> <lb ed="N" n="0208a07"/> <lb ed="N" n="0208a08"/> <lb ed="N" n="0208a09"/> <lb ed="N" n="0208a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第六章</cb:mulu><head>第六章</head> <lb ed="N" n="0208a11"/><p xml:id="pN70p0208a1101">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0208a12"/><p xml:id="pN70p0208a1201">过去长时期之间〔如何之王〕，于何时亦未曾裁断政务<anchor xml:id="nkr_note_orig_0208001" n="0208001"/>，或不听取上奏。故今 <lb ed="N" n="0208a13"/>朕如次命之。〔即〕朕无论食事中，于後宫、内房、在饲兽疗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0208002" n="0208002"/>、銮舆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0208003" n="0208003"/>中、或在禁 <lb ed="N" n="0208a14"/>苑、于任何时任何处，朕当闻上奏官<anchor xml:id="nkr_note_orig_0208004" n="0208004"/>有关苍生政务之上奏。然者，朕无论在何处， <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0209a" n="0209a"/> <lb ed="N" n="0209a01"/>当裁断有关苍生之政务<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209005" n="0209005"/>。又朕对于何等之恩赐，或对于诏敕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209006" n="0209006"/>而亲自敕令，或者 <lb ed="N" n="0209a02"/>紧急事件<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209007" n="0209007"/>委任于大官之间而为其事会议<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209008" n="0209008"/>诤论，或发生保留<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209009" n="0209009"/>之时，不论于何处 <lb ed="N" n="0209a03"/>何时从此不能不即时奏闻于朕。朕即如此敕命。不管如何，朕〔亲躬〕于其精励， <lb ed="N" n="0209a04"/>于政务之裁断<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209010" n="0209010"/>，此若不使感〔未曾之〕满悦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209011" n="0209011"/>，朕思惟：此是朕增进一切世间之 <lb ed="N" n="0209a05"/>利益为義务而思惟故。而且此之根本是〔朕〕之精励及政务之裁断。其实，〔为〕一 <lb ed="N" n="0209a06"/>切世间利即为崇高事业<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209012" n="0209012"/>之存在。因此朕为任何之努力，其一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209013" n="0209013"/>是朕为返还向有情 <lb ed="N" n="0209a07"/>所负〔義务〕债务<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209014" n="0209014"/>，同时令彼等于现世之安乐，于後世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0209015" n="0209015"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0209015" n="0209015"/>使达至天上。</p> <lb ed="N" n="0209a08"/><p xml:id="pN70p0209a0801">今此法敕之目的〔即〕为此之久住，又朕使诸皇子诸皇孙幷曾孙为一切世间之 <lb ed="N" n="0209a09"/>利益，为如此努力而刻。然者，若无最上之努力是难为。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0209a10"/> <lb ed="N" n="0209a11"/> <lb ed="N" n="0209a12"/> <lb ed="N" n="0209a13"/> <lb ed="N" n="0209a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0210a" n="0210a"/> <lb ed="N" n="0210a01"/> <lb ed="N" n="0210a02"/> <lb ed="N" n="0210a03"/> <lb ed="N" n="0210a04"/> <lb ed="N" n="0210a05"/> <lb ed="N" n="0210a06"/> <lb ed="N" n="0210a07"/> <lb ed="N" n="0210a08"/> <lb ed="N" n="0210a09"/> <lb ed="N" n="0210a10"/> <lb ed="N" n="0210a11"/> <lb ed="N" n="0210a12"/> <lb ed="N" n="0210a13"/> <lb ed="N" n="0210a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0211a" n="0211a"/> <lb ed="N" n="0211a01"/> <lb ed="N" n="0211a02"/> <lb ed="N" n="0211a03"/> <lb ed="N" n="0211a04"/> <lb ed="N" n="0211a05"/> <lb ed="N" n="0211a06"/> <lb ed="N" n="0211a07"/> <lb ed="N" n="0211a08"/> <lb ed="N" n="0211a09"/> <lb ed="N" n="0211a10"/> <lb ed="N" n="0211a11"/> <lb ed="N" n="0211a12"/> <lb ed="N" n="0211a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第七章</cb:mulu><head>第七章</head> <lb ed="N" n="0211a14"/><p xml:id="pN70p0211a1401">天爱喜见王，希望一切之宗派<anchor xml:id="nkr_note_orig_0211001" n="0211001"/>〔者〕住于一切处。希望彼等皆克己及心淸净 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0212a" n="0212a"/> <lb ed="N" n="0212a01"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0212002" n="0212002"/>。〔一般〕俗人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0212003" n="0212003"/>有种种之乐欲，有种种之贪欲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0212004" n="0212004"/>，但彼等之一切行〔克己及心淸 <lb ed="N" n="0212a02"/>净〕，或〔最少亦〕要行其一部份。〔然〕人行廣大佈施，若缺减克己，心淸净、报 <lb ed="N" n="0212a03"/>恩及坚固之信心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0212005" n="0212005"/>者，此完全是贱人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0212006" n="0212006"/>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0212a04"/> <lb ed="N" n="0212a05"/> <lb ed="N" n="0212a06"/> <lb ed="N" n="0212a07"/> <lb ed="N" n="0212a08"/> <lb ed="N" n="0212a09"/> <lb ed="N" n="0212a10"/> <lb ed="N" n="0212a11"/> <lb ed="N" n="0212a12"/> <lb ed="N" n="0212a13"/> <lb ed="N" n="0212a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0213a" n="0213a"/> <lb ed="N" n="0213a01"/> <lb ed="N" n="0213a02"/> <lb ed="N" n="0213a03"/> <lb ed="N" n="0213a04"/> <lb ed="N" n="0213a05"/> <lb ed="N" n="0213a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第八章</cb:mulu><head>第八章<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213001" n="0213001"/></head> <lb ed="N" n="0213a07"/><p xml:id="pN70p0213a0701">过去长期之间，诸王为娱乐而出巡行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213002" n="0213002"/>。其时行狩猎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213003" n="0213003"/>及其他之戏弄。然，天 <lb ed="N" n="0213a08"/>爱喜见王灌顶过十年而往三菩提<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213004" n="0213004"/>。由此而起此法之巡行。最近访问<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213005" n="0213005"/>沙门、婆罗 <lb ed="N" n="0213a09"/>门，给予佈施，访问耆宿配与金钱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213006" n="0213006"/>，又见其地之苍生，行法之教敕，而适宜此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213007" n="0213007"/> <lb ed="N" n="0213a10"/>而行法之试问。尔来<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213008" n="0213008"/>，此于天爱喜见王〔治世〕後期<anchor xml:id="nkr_note_orig_0213009" n="0213009"/>之爱乐。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0213a11"/> <lb ed="N" n="0213a12"/> <lb ed="N" n="0213a13"/> <lb ed="N" n="0213a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0214a" n="0214a"/> <lb ed="N" n="0214a01"/> <lb ed="N" n="0214a02"/> <lb ed="N" n="0214a03"/> <lb ed="N" n="0214a04"/> <lb ed="N" n="0214a05"/> <lb ed="N" n="0214a06"/> <lb ed="N" n="0214a07"/> <lb ed="N" n="0214a08"/> <lb ed="N" n="0214a09"/> <lb ed="N" n="0214a10"/> <lb ed="N" n="0214a11"/> <lb ed="N" n="0214a12"/> <lb ed="N" n="0214a13"/> <lb ed="N" n="0214a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0215a" n="0215a"/> <lb ed="N" n="0215a01"/> <lb ed="N" n="0215a02"/> <lb ed="N" n="0215a03"/> <lb ed="N" n="0215a04"/> <lb ed="N" n="0215a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第九章</cb:mulu><head>第九章</head> <lb ed="N" n="0215a06"/><p xml:id="pN70p0215a0601">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0215a07"/><p xml:id="pN70p0215a0701">苍生病之时，娶、嫁<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215001" n="0215001"/>之节，子女诞生之时，又于出门旅行作种种之祈愿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215002" n="0215002"/>。 <lb ed="N" n="0215a08"/>男子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215003" n="0215003"/>之困难时、幷其他种种之状态，多为祈愿；妇女子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215004" n="0215004"/>之困难时，多种种琐细 <lb ed="N" n="0215a09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0215005" n="0215005"/>无意義之祈愿。而所为之祈愿实不得不行，不过唯得少果而已<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215006" n="0215006"/>。反之，行彼法 <lb ed="N" n="0215a10"/>之祈愿者，一切皆有大果。此中如下之事、〔即〕对奴隶及从仆与正当之待遇，尊崇 <lb ed="N" n="0215a11"/>恩师，节制生类，含括对沙门、婆罗门之佈施<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215007" n="0215007"/>。此等幷其之此种称为法祈愿。是 <lb ed="N" n="0215a12"/>故，不论父子兄弟、主人朋友、知己及至邻人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215008" n="0215008"/>〔亦各〕互相说：“此是善<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215009" n="0215009"/>，予为 <lb ed="N" n="0215a13"/>达成此〔法〕祈愿之目的止而行此，又达成目的之後应更行之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0215010" n="0215010"/>”。不论如何，为〔法 <lb ed="N" n="0215a14"/>愿以外〕之祈愿者，〔其果报〕是可疑的、或达成其目的，或不达成其目的，〔即如 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0216a" n="0216a"/> <lb ed="N" n="0216a01"/>达成之〕亦不过唯对于现世而已。然，此法祈愿不拘于何时，即如现世不达成其目 <lb ed="N" n="0216a02"/>的，但于後世生无限之功德。</p> <lb ed="N" n="0216a03"/><p xml:id="pN70p0216a0301">若反之，其目的于现世达成者，由此即有两种之所得。〔即〕依此法之祈愿，于 <lb ed="N" n="0216a04"/>现世〔达成〕其目的，于後世生无限之功德。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0216a05"/> <lb ed="N" n="0216a06"/> <lb ed="N" n="0216a07"/> <lb ed="N" n="0216a08"/> <lb ed="N" n="0216a09"/> <lb ed="N" n="0216a10"/> <lb ed="N" n="0216a11"/> <lb ed="N" n="0216a12"/> <lb ed="N" n="0216a13"/> <lb ed="N" n="0216a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0217a" n="0217a"/> <lb ed="N" n="0217a01"/> <lb ed="N" n="0217a02"/> <lb ed="N" n="0217a03"/> <lb ed="N" n="0217a04"/> <lb ed="N" n="0217a05"/> <lb ed="N" n="0217a06"/> <lb ed="N" n="0217a07"/> <lb ed="N" n="0217a08"/> <lb ed="N" n="0217a09"/> <lb ed="N" n="0217a10"/> <lb ed="N" n="0217a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十章</cb:mulu><head>第十章</head> <lb ed="N" n="0217a12"/><p xml:id="pN70p0217a1201">天爱喜见王思惟：不论名声、荣誉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0217001" n="0217001"/>、若朕于苍生、于现在、又于未来，由朕 <lb ed="N" n="0217a13"/>柔顺于法柔顺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0217002" n="0217002"/>，若不以随顺实行法者，如何成为名声，若希求荣誉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0217003" n="0217003"/>、亦决不持 <lb ed="N" n="0217a14"/>大利。反之，天爱喜见王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0217004" n="0217004"/>，为如下之事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0217005" n="0217005"/>而希得名声、荣誉：即天爱喜见王，作 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0218a" n="0218a"/> <lb ed="N" n="0218a01"/>如何之努力，一切皆为于後世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0218006" n="0218006"/>，总之为一，为令至幾乎无危祸。而危祸者此所谓 <lb ed="N" n="0218a02"/>不善。虽然如此，即小身之辈<anchor xml:id="nkr_note_orig_0218007" n="0218007"/>，或由高族，抛弃一切而无最上之努力者，此即无 <lb ed="N" n="0218a03"/>成。特别由中高族者是难成也。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0218a04"/> <lb ed="N" n="0218a05"/> <lb ed="N" n="0218a06"/> <lb ed="N" n="0218a07"/> <lb ed="N" n="0218a08"/> <lb ed="N" n="0218a09"/> <lb ed="N" n="0218a10"/> <lb ed="N" n="0218a11"/> <lb ed="N" n="0218a12"/> <lb ed="N" n="0218a13"/> <lb ed="N" n="0218a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0219a" n="0219a"/> <lb ed="N" n="0219a01"/> <lb ed="N" n="0219a02"/> <lb ed="N" n="0219a03"/> <lb ed="N" n="0219a04"/> <lb ed="N" n="0219a05"/> <lb ed="N" n="0219a06"/> <lb ed="N" n="0219a07"/> <lb ed="N" n="0219a08"/> <lb ed="N" n="0219a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十一章</cb:mulu><head>第十一章<anchor xml:id="nkr_note_orig_0219001" n="0219001"/></head> <lb ed="N" n="0219a10"/><p xml:id="pN70p0219a1001">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0219a11"/><p xml:id="pN70p0219a1101">法之佈施，由法之亲善、法之分与、如由法之结缘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0219002" n="0219002"/>，没有如此〔殊勝〕之布 <lb ed="N" n="0219a12"/>施。如中于次下之事，〔即〕对于奴隶及从仆与正当之待遇，对父母柔顺，对朋友、 <lb ed="N" n="0219a13"/>知己、亲族幷沙门、婆罗门与佈施，对生类含括不屠杀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0219003" n="0219003"/>。对此，不论父子兄弟、 <lb ed="N" n="0219a14"/>主人朋友知己、亲族乃至邻人应互相言：“此是善，人不能不行此”。人若行此者， <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0220a" n="0220a"/> <lb ed="N" n="0220a01"/>由此法之佈施，既有现世之所得，于後世亦生无限之功德。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0220a02"/> <lb ed="N" n="0220a03"/> <lb ed="N" n="0220a04"/> <lb ed="N" n="0220a05"/> <lb ed="N" n="0220a06"/> <lb ed="N" n="0220a07"/> <lb ed="N" n="0220a08"/> <lb ed="N" n="0220a09"/> <lb ed="N" n="0220a10"/> <lb ed="N" n="0220a11"/> <lb ed="N" n="0220a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十二章</cb:mulu><head>第十二章</head> <lb ed="N" n="0220a13"/><p xml:id="pN70p0220a1301">天爱喜见王，以佈施又为种种之崇敬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0220001" n="0220001"/>，崇敬在家者出家者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0220002" n="0220002"/>之一切宗派。然， <lb ed="N" n="0220a14"/>天爱思惟：一于一切宗派之本质得显示增长<anchor xml:id="nkr_note_orig_0220003" n="0220003"/>，如是佈施或崇敬不存在于〔世〕。此 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0221a" n="0221a"/> <lb ed="N" n="0221a01"/>本质之增长虽由多种〔之方法而起〕，他方面，其根本是语言之制御<anchor xml:id="nkr_note_orig_0221004" n="0221004"/>，〔即〕于不 <lb ed="N" n="0221a02"/>当之機会，专赞扬自己之宗派<anchor xml:id="nkr_note_orig_0221005" n="0221005"/>，又不难驳他之宗派，或者于各各之機会应于稳和 <lb ed="N" n="0221a03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0221006" n="0221006"/>。然，才能〔各自〕由各各之方法当崇敬他之宗派。若确实互相如是为者，不仅 <lb ed="N" n="0221a04"/>增长自之宗派他之宗派亦助长也。不如是为者以损自之宗派，同时亦害他之宗派。 <lb ed="N" n="0221a05"/>不管如何，凡对自之宗派之诚信，而念：“愿辉耀自己之宗派”，唯赞扬自己之宗派， <lb ed="N" n="0221a06"/>或难驳他之宗派者，如是为却更强力地害了自己之宗派<anchor xml:id="nkr_note_orig_0221007" n="0221007"/>。故专互为听法，为敬信 <lb ed="N" n="0221a07"/>此而一致和合为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0221008" n="0221008"/>善。然，天爱如是所希望，一于一切之宗派，应多闻其教之善<anchor xml:id="nkr_note_orig_0221009" n="0221009"/>。 <lb ed="N" n="0221a08"/>故信仰各各之宗派者，不得不如下告之，〔即〕天爱思惟，如得专示一切宗派本质之 <lb ed="N" n="0221a09"/>增长，如此佈施，或崇教不存于〔世〕。而为如是事，多为法大官、监妇大官、饲兽 <lb ed="N" n="0221a10"/>苑官幷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0221010" n="0221010"/>其他一部属<anchor xml:id="nkr_note_orig_0221011" n="0221011"/>之有司所鞅掌之事。此结果即各宗派自之增长，又有法之光 <lb ed="N" n="0221a11"/>辉。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0221a12"/> <lb ed="N" n="0221a13"/> <lb ed="N" n="0221a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0222a" n="0222a"/> <lb ed="N" n="0222a01"/> <lb ed="N" n="0222a02"/> <lb ed="N" n="0222a03"/> <lb ed="N" n="0222a04"/> <lb ed="N" n="0222a05"/> <lb ed="N" n="0222a06"/> <lb ed="N" n="0222a07"/> <lb ed="N" n="0222a08"/> <lb ed="N" n="0222a09"/> <lb ed="N" n="0222a10"/> <lb ed="N" n="0222a11"/> <lb ed="N" n="0222a12"/> <lb ed="N" n="0222a13"/> <lb ed="N" n="0222a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0223a" n="0223a"/> <lb ed="N" n="0223a01"/> <lb ed="N" n="0223a02"/> <lb ed="N" n="0223a03"/> <lb ed="N" n="0223a04"/> <lb ed="N" n="0223a05"/> <lb ed="N" n="0223a06"/> <lb ed="N" n="0223a07"/> <lb ed="N" n="0223a08"/> <lb ed="N" n="0223a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十三章</cb:mulu><head>第十三章</head> <lb ed="N" n="0223a10"/><p xml:id="pN70p0223a1001">灌顶八年过後而天爱喜见王，征服迦陵迦国<anchor xml:id="nkr_note_orig_0223001" n="0223001"/>。由其地〔捕虏〕而移送之生类， <lb ed="N" n="0223a11"/>唯有十五万数<anchor xml:id="nkr_note_orig_0223002" n="0223002"/>，于其处被杀唯有十万数，或死者有幾倍。由此以後，今既领迦陵 <lb ed="N" n="0223a12"/>迦国，天爱热心法之遵奉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0223003" n="0223003"/>，对于法之爱慕及行法之教勒。此即天爱对征服迦陵迦 <lb ed="N" n="0223a13"/>国之悔谢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0223004" n="0223004"/>。不论如何，征服未曾征服之国者，于彼杀戮苍生、或死亡或移送，天 <lb ed="N" n="0223a14"/>爱对此一切感苦恼，又思虑与悲痛故。</p> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0224a" n="0224a"/> <lb ed="N" n="0224a01"/><p xml:id="pN70p0224a0101">然，天爱比此更感悲痛者，是住此之婆罗门或沙门、或其他之宗派者、或在家 <lb ed="N" n="0224a02"/>者、在其间对长者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0224005" n="0224005"/>柔顺，对父母柔顺，对恩师柔顺，对朋友、知己、同僚、亲族 <lb ed="N" n="0224a03"/>及奴隶、从行正当之待过，有坚固诚信者，其际蒙受灾害及杀戮，或即是别離爱者 <lb ed="N" n="0224a04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0224006" n="0224006"/>也。或彼等善保全<anchor xml:id="nkr_note_orig_0224007" n="0224007"/>自身，未曾减杀彼等之爱情，以陷朋友、知己、同僚、亲族 <lb ed="N" n="0224a05"/>于不幸，由此其不幸又为彼等之灾害即是。此一切人人所蒙之运命又是天爱所感悲 <lb ed="N" n="0224a06"/>痛之处。除臾那人之间，此等之婆罗门及沙门之部众<anchor xml:id="nkr_note_orig_0224008" n="0224008"/>没有无住之地方，即于任何 <lb ed="N" n="0224a07"/>地方之人人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0224009" n="0224009"/>，对任何之宗派，即没有无何等信仰之地方。故所领迦陵迦国时而杀 <lb ed="N" n="0224a08"/>苍生、死、移送之数中，虽百分之一、或千分之一，天爱对此现在亦感悲痛。</p> <lb ed="N" n="0224a09"/><p xml:id="pN70p0224a0901">而天爱思惟：即如他人无加害于朕，但当忍耐者应忍之。故住于天爱之领内， <lb ed="N" n="0224a10"/>即是林住种族，〔天爱〕亦反省而爱抚之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0224010" n="0224010"/>。而彼等专心自愧，更不为所刑杀，犹如 <lb ed="N" n="0224a11"/>来天爱之悔恨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0224011" n="0224011"/>，尙且对于天爱有权力，以此告彼等。不论如何，天爱克己不伤害 <lb ed="N" n="0224a12"/>一切之有情，希望公平而柔和<anchor xml:id="nkr_note_orig_0224012" n="0224012"/>。</p> <lb ed="N" n="0224a13"/><p xml:id="pN70p0224a1301">然，天爱思惟、依法之勝利，此才是最上之勝利。而此勝利，天爱既再三于〔此 <lb ed="N" n="0224a14"/>朕之领内〕幷至六百由旬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0224013" n="0224013"/>止，凡于诸邻邦人之间⸺于此有称为安提瑜伽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0224014" n="0224014"/>之臾 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0225a" n="0225a"/> <lb ed="N" n="0225a01"/>那王，又越过其安提瑜伽王，有称为土罗耶王、安提奇那王、摩迦王、阿利奇修达 <lb ed="N" n="0225a02"/>罗王之四王，在南方可得周达诸王、般提耶诸王，以至锡兰王。如此，在此〔天爱〕 <lb ed="N" n="0225a03"/>王之版图于臾那人，于<anchor xml:id="nkr_note_add_0225a0301" n="0225a0301"/><anchor xml:id="beg0225a0301" n="0225a0301"/>柬<anchor xml:id="end0225a0301"/>埔寨人之间的那婆加人、于那婆般提人之间的普阇人、于 <lb ed="N" n="0225a04"/>美提尼奇耶之间的安睹罗人、于波邻达人之间亦到处随顺天爱法之教勒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0225015" n="0225015"/>。更于天 <lb ed="N" n="0225a05"/>爱之使臣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0225016" n="0225016"/>未到之处，诸人闻而进行随顺于法，以实行天爱之法、制规及法之教勒， <lb ed="N" n="0225a06"/>又将来亦应随顺。依如此之事，于一切处所得之勝利，不问其如何者，即于，何处 <lb ed="N" n="0225a07"/>皆是此喜悦为本质之勝利<anchor xml:id="nkr_note_orig_0225017" n="0225017"/>。然，此喜悦实轻微之事而已。天爱思惟，唯关于後世 <lb ed="N" n="0225a08"/>者持大果也。</p> <lb ed="N" n="0225a09"/><p xml:id="pN70p0225a0901">而此法勒，为其目的，〔即〕于一，朕之诸皇子〔乃至〕曾孙，然不思惟不得新 <lb ed="N" n="0225a10"/>之勝利<anchor xml:id="nkr_note_orig_0225018" n="0225018"/>，勝利虽是自然而得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0225019" n="0225019"/>，为念宽容及刑罚之轻，更另依法之勝利才是真正 <lb ed="N" n="0225a11"/>之勝利而思惟故而今刻之。依此之勝利是关于现世及後世之〔利益安乐〕。人一切之 <lb ed="N" n="0225a12"/>爱乐以示对于法之爱乐<anchor xml:id="nkr_note_orig_0225020" n="0225020"/>。此实是现世之同时亦是後世〔真实之利益安乐也〕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0225021" n="0225021"/>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0225a13"/> <lb ed="N" n="0225a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0226a" n="0226a"/> <lb ed="N" n="0226a01"/> <lb ed="N" n="0226a02"/> <lb ed="N" n="0226a03"/> <lb ed="N" n="0226a04"/> <lb ed="N" n="0226a05"/> <lb ed="N" n="0226a06"/> <lb ed="N" n="0226a07"/> <lb ed="N" n="0226a08"/> <lb ed="N" n="0226a09"/> <lb ed="N" n="0226a10"/> <lb ed="N" n="0226a11"/> <lb ed="N" n="0226a12"/> <lb ed="N" n="0226a13"/> <lb ed="N" n="0226a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0227a" n="0227a"/> <lb ed="N" n="0227a01"/> <lb ed="N" n="0227a02"/> <lb ed="N" n="0227a03"/> <lb ed="N" n="0227a04"/> <lb ed="N" n="0227a05"/> <lb ed="N" n="0227a06"/> <lb ed="N" n="0227a07"/> <lb ed="N" n="0227a08"/> <lb ed="N" n="0227a09"/> <lb ed="N" n="0227a10"/> <lb ed="N" n="0227a11"/> <lb ed="N" n="0227a12"/> <lb ed="N" n="0227a13"/> <lb ed="N" n="0227a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0228a" n="0228a"/> <lb ed="N" n="0228a01"/> <lb ed="N" n="0228a02"/> <lb ed="N" n="0228a03"/> <lb ed="N" n="0228a04"/> <lb ed="N" n="0228a05"/> <lb ed="N" n="0228a06"/> <lb ed="N" n="0228a07"/> <lb ed="N" n="0228a08"/> <lb ed="N" n="0228a09"/> <lb ed="N" n="0228a10"/> <lb ed="N" n="0228a11"/> <lb ed="N" n="0228a12"/> <lb ed="N" n="0228a13"/> <lb ed="N" n="0228a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0229a" n="0229a"/> <lb ed="N" n="0229a01"/> <lb ed="N" n="0229a02"/> <lb ed="N" n="0229a03"/> <lb ed="N" n="0229a04"/> <lb ed="N" n="0229a05"/> <lb ed="N" n="0229a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第十四章</cb:mulu><head>第十四章</head> <lb ed="N" n="0229a07"/><p xml:id="pN70p0229a0701">此法敕是天爱喜见王之令刻。有简洁、中庸、详细。而一切〔之文〕不适宜于 <lb ed="N" n="0229a08"/>一切处，不论如何，〔朕〕扩〔宣〕于领土。而且既令多刻，但更常刻之。然，其〔文〕 <lb ed="N" n="0229a09"/>中有反复而述的。其等一一之事项为有妙味<anchor xml:id="nkr_note_orig_0229001" n="0229001"/>，使苍生专以此为规而履行。然，其 <lb ed="N" n="0229a10"/>中某点考虑其处如何，或思虑其他之原因，或由刻者之不注意而有不全部之刻<anchor xml:id="nkr_note_orig_0229002" n="0229002"/>入。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0229a11"/> <lb ed="N" n="0229a12"/> <lb ed="N" n="0229a13"/> <lb ed="N" n="0229a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0230a" n="0230a"/> <lb ed="N" n="0230a01"/> <lb ed="N" n="0230a02"/> <lb ed="N" n="0230a03"/> <lb ed="N" n="0230a04"/> <lb ed="N" n="0230a05"/> <lb ed="N" n="0230a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">乙 别刻法敕</cb:mulu><head>乙 别刻法敕</head> <lb ed="N" n="0230a07"/> <lb ed="N" n="0230a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第一章</cb:mulu><head>第一章<anchor xml:id="nkr_note_orig_0230001" n="0230001"/></head> <lb ed="N" n="0230a09"/><p xml:id="pN70p0230a0901">天爱诏，告于睹沙利<anchor xml:id="nkr_note_orig_0230002" n="0230002"/>市之都市执義官之诸大官<anchor xml:id="nkr_note_orig_0230003" n="0230003"/>（Dh）。</p> <lb ed="N" n="0230a10"/><p xml:id="pN70p0230a1001">天爱诏。朕于沙摩婆市，告都市执義官之诸大臣如下（J）。</p> <lb ed="N" n="0230a11"/><p xml:id="pN70p0230a1101">朕，为朕〔正确〕见一切如何之事。以专所作而履行，又希望以〔通宜〕之方 <lb ed="N" n="0230a12"/>法使之成就。朕思惟，关于此事，朕附于卿等之教敕者，此即最上之方法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0230004" n="0230004"/>。不论 <lb ed="N" n="0230a13"/>如何，卿等为得人人之敬爱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0230005" n="0230005"/>，于幾千生类之问鞅掌其事。</p> <lb ed="N" n="0230a14"/><p xml:id="pN70p0230a1401">一切之人皆此朕之子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0230006" n="0230006"/>，故朕犹如为朕之诸皇子，其一切完全同一，希望得现 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0231a" n="0231a"/> <lb ed="N" n="0231a01"/>世幷後世之利益安乐，此又对一切人人之希望。然，卿等应得及此事之笵围而其力 <lb ed="N" n="0231a02"/>不得达到<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231007" n="0231007"/>。虽然唯一人之有司得达者，而此〔实〕不过一部份而已，而非达于全 <lb ed="N" n="0231a03"/>部。卿等虽常善行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231008" n="0231008"/>，但尙应注意如下事，于治民之事，常常使一入于牢狱又得苦 <lb ed="N" n="0231a04"/>役，其时，忽然<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231009" n="0231009"/>受〔命令〕使终了牢狱，而且其他甚多之人人依然受苦。如斯之 <lb ed="N" n="0231a05"/>时，希望卿等不得不专履中正之道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231010" n="0231010"/>。人如斯由嫉垢、愤怒、不仁、轻卒、懈怠、 <lb ed="N" n="0231a06"/>懒惰、困备之性情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231011" n="0231011"/>而不能行中正。故希望卿等：“愿此等之性情不起于予”。而此 <lb ed="N" n="0231a07"/>等一切之根本者，是不愤怒及不轻卒。任人有困惫疲劳者即不起于治民之事。然， <lb ed="N" n="0231a08"/>于治民之事，一切行动不得前进。见如此〔高官〕必告卿等，卿等应考虑〔负王義 <lb ed="N" n="0231a09"/>务之〕债务当返还！此应谓：“天爱之教敕如斯如斯也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231012" n="0231012"/>……有正行大灾<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231013" n="0231013"/>”。不论 <lb ed="N" n="0231a10"/>如何，不行此者，不达于天，又不得王之嘉纳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231014" n="0231014"/>。若人不得为此所作者，于何处皆 <lb ed="N" n="0231a11"/>不使满足朕之意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231015" n="0231015"/>。反之，若人正行之，卿等得达天，又返还完了负朕之债务。</p> <lb ed="N" n="0231a12"/><p xml:id="pN70p0231a1201">而此〔法〕敕，〔一切人〕应倾听〔每〕提沙星座之日<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231016" n="0231016"/>。又，时时于提沙日之 <lb ed="N" n="0231a13"/>间，就是仅人，亦应倾听之。若为如是者，卿等即得正行。</p> <lb ed="N" n="0231a14"/><p xml:id="pN70p0231a1401">此〔法〕为如斯之目的，〔即〕由此都市执官之大官，于任何时苍生不得无理而 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0232a" n="0232a"/> <lb ed="N" n="0232a01"/>受障碍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232017" n="0232017"/>、或无理而蒙苦役，专心于事之目的，因此令刻之。又朕为如斯之目的， <lb ed="N" n="0232a02"/>〔即〕大官者，不粗暴、不狂恶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232018" n="0232018"/>，其所行令稳和，〔一般之有司善〕知悉此目的， <lb ed="N" n="0232a03"/>以准合朕之教敕……〔为检察〕是否如是行耶？每各五年令出巡按。而宇周尼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232019" n="0232019"/>亦 <lb ed="N" n="0232a04"/>太守皇子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232020" n="0232020"/>为同一目的，以同勤务之人人……令出……巡按，而〔不出者不空〕过 <lb ed="N" n="0232a05"/>三年。此同多迦尸罗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232021" n="0232021"/>亦〔派遣人人〕。而此等之大官<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232022" n="0232022"/>……出于巡按时，必常各自 <lb ed="N" n="0232a06"/>行为，不得疏忽，同时又〔一般之有司〕，准合王之教敕，应悉知是否如此命而为。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0232a07"/> <lb ed="N" n="0232a08"/> <lb ed="N" n="0232a09"/> <lb ed="N" n="0232a10"/> <lb ed="N" n="0232a11"/> <lb ed="N" n="0232a12"/> <lb ed="N" n="0232a13"/> <lb ed="N" n="0232a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0233a" n="0233a"/> <lb ed="N" n="0233a01"/> <lb ed="N" n="0233a02"/> <lb ed="N" n="0233a03"/> <lb ed="N" n="0233a04"/> <lb ed="N" n="0233a05"/> <lb ed="N" n="0233a06"/> <lb ed="N" n="0233a07"/> <lb ed="N" n="0233a08"/> <lb ed="N" n="0233a09"/> <lb ed="N" n="0233a10"/> <lb ed="N" n="0233a11"/> <lb ed="N" n="0233a12"/> <lb ed="N" n="0233a13"/> <lb ed="N" n="0233a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0234a" n="0234a"/> <lb ed="N" n="0234a01"/> <lb ed="N" n="0234a02"/> <lb ed="N" n="0234a03"/> <lb ed="N" n="0234a04"/> <lb ed="N" n="0234a05"/> <lb ed="N" n="0234a06"/> <lb ed="N" n="0234a07"/> <lb ed="N" n="0234a08"/> <lb ed="N" n="0234a09"/> <lb ed="N" n="0234a10"/> <lb ed="N" n="0234a11"/> <lb ed="N" n="0234a12"/> <lb ed="N" n="0234a13"/> <lb ed="N" n="0234a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0235a" n="0235a"/> <lb ed="N" n="0235a01"/> <lb ed="N" n="0235a02"/> <lb ed="N" n="0235a03"/> <lb ed="N" n="0235a04"/> <lb ed="N" n="0235a05"/> <lb ed="N" n="0235a06"/> <lb ed="N" n="0235a07"/> <lb ed="N" n="0235a08"/> <lb ed="N" n="0235a09"/> <lb ed="N" n="0235a10"/> <lb ed="N" n="0235a11"/> <lb ed="N" n="0235a12"/> <lb ed="N" n="0235a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二章</cb:mulu><head>第二章</head> <lb ed="N" n="0235a14"/><p xml:id="pN70p0235a1401">以天爱诏于睹沙利市，告太守皇子幷诸大官（Dh）。</p> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0236a" n="0236a"/> <lb ed="N" n="0236a01"/><p xml:id="pN70p0236a0101">天爱如是诏。朕以朕之诏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236001" n="0236001"/>，于沙婆市告诸大官（J）。</p> <lb ed="N" n="0236a02"/><p xml:id="pN70p0236a0201">朕，为朕〔正确之〕见一切如何之事，于一履行所作，希望又〔适宜〕之方法 <lb ed="N" n="0236a03"/>而成就。朕思惟，关于此事，朕附于卿等之教敕，此〔即〕最上之方法。</p> <lb ed="N" n="0236a04"/><p xml:id="pN70p0236a0401">一切人皆是此朕之子。故朕犹如为朕之诸皇子，其一切完全希望同一得现世幷 <lb ed="N" n="0236a05"/>後世之利益安乐<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236002" n="0236002"/>，又对一切人而希望之。唯：未归顺之诸边疆人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236003" n="0236003"/>，使起念：“王 <lb ed="N" n="0236a06"/>对吾等是如何喜欢耶？”〔然者，应答之〕，朕对边疆人所希望唯次下之事，〔即〕于 <lb ed="N" n="0236a07"/>一使彼等了达：“天爱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236004" n="0236004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0236004" n="0236004"/>是诸边疆人依于朕而无危怖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236005" n="0236005"/>，而起信赖朕，依朕唯得安 <lb ed="N" n="0236a08"/>乐，不蒙何等之苦恼。”又令了达<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236006" n="0236006"/>：“天爱，朕应得忍耐者，于彼等当忍一切，更 <lb ed="N" n="0236a09"/>于彼等依朕〔之教敕〕而行法，以至得现世幷後世〔之利益安乐〕是也。”而朕为如 <lb ed="N" n="0236a10"/>斯之目的，〔即〕朕附于卿等之教勒，以朕之所欲，朕不动之决意及誓言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236007" n="0236007"/>，令卿等 <lb ed="N" n="0236a11"/>知之，由此〔朕为彼等所负〕债务之返还，而教敕于卿等，故卿等应行为其所作， <lb ed="N" n="0236a12"/>令〔彼等对朕〕起信赖，由此于彼等了达：“天爱对吾等恰如父，而天爱如全慈自<anchor xml:id="nkr_note_add_0236a1201" n="0236a1201"/><anchor xml:id="beg0236a1201" n="0236a1201"/>己<anchor xml:id="end0236a1201"/> <lb ed="N" n="0236a13"/>而慈吾等，故吾等如天爱之子。”因此教敕卿等而令知朕之所欲，又凡于地方之有司 <lb ed="N" n="0236a14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0236008" n="0236008"/>，皆为此目的。不论如何，卿等能〔使彼等〕信赖于〔朕〕，于彼等，得彼等之现 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0237a" n="0237a"/> <lb ed="N" n="0237a01"/>世幷後世之利益安乐。若如此为者，卿等由此以得天，又完全得返还对朕所负之债 <lb ed="N" n="0237a02"/>务。</p> <lb ed="N" n="0237a03"/><p xml:id="pN70p0237a0301">此〔法〕敕为如是之目的，〔即〕依此诸大官于如何之时亦令此等边疆人〔对朕 <lb ed="N" n="0237a04"/>而〕起信赖，更得使专心行法，因此令刻之。而此〔法〕敕于各四个月期之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237009" n="0237009"/>提沙 <lb ed="N" n="0237a05"/>星座之日，使〔一切人〕倾听之。</p> <lb ed="N" n="0237a06"/><p xml:id="pN70p0237a0601">又于提沙日之间，于能得之时时，即唯一人亦应使倾听之。若为如此者，卿等 <lb ed="N" n="0237a07"/>乃得正行。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0237a08"/> <lb ed="N" n="0237a09"/> <lb ed="N" n="0237a10"/> <lb ed="N" n="0237a11"/> <lb ed="N" n="0237a12"/> <lb ed="N" n="0237a13"/> <lb ed="N" n="0237a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0238a" n="0238a"/> <lb ed="N" n="0238a01"/> <lb ed="N" n="0238a02"/> <lb ed="N" n="0238a03"/> <lb ed="N" n="0238a04"/> <lb ed="N" n="0238a05"/> <lb ed="N" n="0238a06"/> <lb ed="N" n="0238a07"/> <lb ed="N" n="0238a08"/> <lb ed="N" n="0238a09"/> <lb ed="N" n="0238a10"/> <lb ed="N" n="0238a11"/> <lb ed="N" n="0238a12"/> <lb ed="N" n="0238a13"/> <lb ed="N" n="0238a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0239a" n="0239a"/> <lb ed="N" n="0239a01"/> <lb ed="N" n="0239a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第二类 石柱法敕</cb:mulu><head>第二类 石柱法敕</head> <lb ed="N" n="0239a03"/> <lb ed="N" n="0239a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">甲 六章法敕</cb:mulu><head>甲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239001" n="0239001"/> 六章法敕</head> <lb ed="N" n="0239a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第一章</cb:mulu><head>第一章</head> <lb ed="N" n="0239a06"/><p xml:id="pN70p0239a0601">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0239a07"/><p xml:id="pN70p0239a0701">灌顶过二十六年之年，朕令刻此法敕。〔唯〕！于现世及後世之〔利益安乐〕，对 <lb ed="N" n="0239a08"/>于法若无最上之爱慕、无上之观想、无上之敬信、无上之怖畏、无上之精勤<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239002" n="0239002"/>者， <lb ed="N" n="0239a09"/>难得正行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239003" n="0239003"/>。然，既依朕之教敕，对彼法之希求<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239004" n="0239004"/>及爱慕者，逐日<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239005" n="0239005"/>增长，又将来 <lb ed="N" n="0239a10"/>亦当增长。而朕之有司，不问高官、小身、中位，一切随顺于〔法〕而正行，〔如是〕 <lb ed="N" n="0239a11"/>堪能劝导易犯罪者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239006" n="0239006"/>。又对诸边疆人，诸大官<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239007" n="0239007"/>亦如是行。然，依法如是之保护、 <lb ed="N" n="0239a12"/>依法之处理、依法之与乐、依法之〔语言〕制御者，此即〔与彼等有司之〕规制<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239008" n="0239008"/>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0239a13"/> <lb ed="N" n="0239a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0240a" n="0240a"/> <lb ed="N" n="0240a01"/> <lb ed="N" n="0240a02"/> <lb ed="N" n="0240a03"/> <lb ed="N" n="0240a04"/> <lb ed="N" n="0240a05"/> <lb ed="N" n="0240a06"/> <lb ed="N" n="0240a07"/> <lb ed="N" n="0240a08"/> <lb ed="N" n="0240a09"/> <lb ed="N" n="0240a10"/> <lb ed="N" n="0240a11"/> <lb ed="N" n="0240a12"/> <lb ed="N" n="0240a13"/> <lb ed="N" n="0240a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第二章</cb:mulu><head>第二章</head> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0241a" n="0241a"/> <lb ed="N" n="0241a01"/><p xml:id="pN70p0241a0101">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0241a02"/><p xml:id="pN70p0241a0201">法是善也。然，法言有幾何耶？〔曰〕：少漏、众善、慈愍、佈施、真谛及〔三 <lb ed="N" n="0241a03"/>业〕淸净<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241001" n="0241001"/>。而朕既〔对人人〕以种种方法不仅给予眼之佈施<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241002" n="0241002"/>，朕又对二足类、 <lb ed="N" n="0241a04"/>四足类、鸟类、水楼类<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241003" n="0241003"/>而作种种之利行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241004" n="0241004"/>、乃至对生命不仅行供养<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241005" n="0241005"/>，并且作其 <lb ed="N" n="0241a05"/>他多种之善事。</p> <lb ed="N" n="0241a06"/><p xml:id="pN70p0241a0601">此法敕为如斯之目的，〔即〕人人如此遵行而为此之久住，朕令刻之。然，如此 <lb ed="N" n="0241a07"/>正行之，即为此善事。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0241a08"/> <lb ed="N" n="0241a09"/> <lb ed="N" n="0241a10"/> <lb ed="N" n="0241a11"/> <lb ed="N" n="0241a12"/> <lb ed="N" n="0241a13"/> <lb ed="N" n="0241a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0242a" n="0242a"/> <lb ed="N" n="0242a01"/> <lb ed="N" n="0242a02"/> <lb ed="N" n="0242a03"/> <lb ed="N" n="0242a04"/> <lb ed="N" n="0242a05"/> <lb ed="N" n="0242a06"/> <lb ed="N" n="0242a07"/> <lb ed="N" n="0242a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第三章</cb:mulu><head>第三章</head> <lb ed="N" n="0242a09"/><p xml:id="pN70p0242a0901">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0242a10"/><p xml:id="pN70p0242a1001">一般人言：“予如是为善事”，而〔自<anchor xml:id="nkr_note_add_0242a1001" n="0242a1001"/><anchor xml:id="beg0242a1001" n="0242a1001"/>己<anchor xml:id="end0242a1001"/>〕唯常见善事：“予如斯行恶事”，某者 <lb ed="N" n="0242a11"/>说：“如斯是〔予有〕漏”，完全不见〔自<anchor xml:id="nkr_note_add_0242a1101" n="0242a1101"/><anchor xml:id="beg0242a1101" n="0242a1101"/>己<anchor xml:id="end0242a1101"/>之〕恶。而此於单方面实难自省<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242001" n="0242001"/>，但 <lb ed="N" n="0242a12"/>另方面应见如下，〔即〕：“如狂恶、不仁、愤怒、高慢、嫉垢之此等，称为导于漏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242002" n="0242002"/>。 <lb ed="N" n="0242a13"/>〔愿〕予不为此等而灭亡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242003" n="0242003"/>”。又必不能不见如次下：“〔即〕彼〔之行〕是导予于现 <lb ed="N" n="0242a14"/>世之〔利益安乐〕，此行又导予于後之〔安乐〕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242004" n="0242004"/>”。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0243a" n="0243a"/> <lb ed="N" n="0243a01"/> <lb ed="N" n="0243a02"/> <lb ed="N" n="0243a03"/> <lb ed="N" n="0243a04"/> <lb ed="N" n="0243a05"/> <lb ed="N" n="0243a06"/> <lb ed="N" n="0243a07"/> <lb ed="N" n="0243a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第四章</cb:mulu><head>第四章</head> <lb ed="N" n="0243a09"/><p xml:id="pN70p0243a0901">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0243a10"/><p xml:id="pN70p0243a1001">灌顶过二十六年之年，朕令刻此法敕。朕之司直官<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243001" n="0243001"/>，关于鞅掌幾百千生类苍 <lb ed="N" n="0243a11"/>生之事。朕既使诸司直官有自信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243002" n="0243002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0243002" n="0243002"/>，无所怖畏而专行其所应行之行，于诸地方以维 <lb ed="N" n="0243a12"/>持苍生之利益与安乐，又为令得与恩惠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243003" n="0243003"/>，如何断讼，或处罚亦任彼等之自由裁量 <lb ed="N" n="0243a13"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0243004" n="0243004"/>。彼等善悉知与安乐及起苦恼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243005" n="0243005"/>，而专心于法之人人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243006" n="0243006"/>，于诸地方，使苍生为专 <lb ed="N" n="0243a14"/>得现世幷後世之〔利益安乐〕，应以教示苍生。司直官不仅是努力奉侍于朕，又同时 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0244a" n="0244a"/> <lb ed="N" n="0244a01"/>知朕所欲之有司<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244007" n="0244007"/>亦应事之。而此等之有司，亦由司直官体会朕意以教示彼等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244008" n="0244008"/>。 <lb ed="N" n="0244a02"/>不论如何，恰如人以其子女委托贤良之乳母，思考而如是信赖：“彼贤良之乳母始得 <lb ed="N" n="0244a03"/>安乐育予之子女”，朕如此为诸地方苍生之利益安乐，以设此等司直官。又彼等司直 <lb ed="N" n="0244a04"/>官无所怖畏，立自信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244009" n="0244009"/>而无不安，为得行其所应行之故，朕，以断讼反处罚即任司 <lb ed="N" n="0244a05"/>直官等之自由裁量。实是不得不希望之处，一于司法公平，及于处罚公平而无所失。 <lb ed="N" n="0244a06"/>而朕之命及笵围，繫缚于牢狱者，对其处罚，所裁决死刑之确定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244010" n="0244010"/>朕亦与三日间之 <lb ed="N" n="0244a07"/>思赦。〔于此间死刑囚之〕亲族，使彼等应观念其生命，或令观念不到之时<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244011" n="0244011"/>，为〔彼 <lb ed="N" n="0244a08"/>等〕以所佈施，又为资于後世之〔利益安乐〕应为断食。不论如何，是朕如斯之希 <lb ed="N" n="0244a09"/>望，即于〔恩赦〕时之终了後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244012" n="0244012"/>，尙且，〔其死行囚〕得後世〔之利益安乐〕。如是 <lb ed="N" n="0244a10"/>种种法之宣行、克己、佈施之配与，增长于苍生之间。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0244a11"/> <lb ed="N" n="0244a12"/> <lb ed="N" n="0244a13"/> <lb ed="N" n="0244a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0245a" n="0245a"/> <lb ed="N" n="0245a01"/> <lb ed="N" n="0245a02"/> <lb ed="N" n="0245a03"/> <lb ed="N" n="0245a04"/> <lb ed="N" n="0245a05"/> <lb ed="N" n="0245a06"/> <lb ed="N" n="0245a07"/> <lb ed="N" n="0245a08"/> <lb ed="N" n="0245a09"/> <lb ed="N" n="0245a10"/> <lb ed="N" n="0245a11"/> <lb ed="N" n="0245a12"/> <lb ed="N" n="0245a13"/> <lb ed="N" n="0245a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0246a" n="0246a"/> <lb ed="N" n="0246a01"/> <lb ed="N" n="0246a02"/> <lb ed="N" n="0246a03"/> <lb ed="N" n="0246a04"/> <lb ed="N" n="0246a05"/> <lb ed="N" n="0246a06"/> <lb ed="N" n="0246a07"/> <lb ed="N" n="0246a08"/> <lb ed="N" n="0246a09"/> <lb ed="N" n="0246a10"/> <lb ed="N" n="0246a11"/> <lb ed="N" n="0246a12"/> <lb ed="N" n="0246a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第五章</cb:mulu><head>第五章</head> <lb ed="N" n="0246a14"/><p xml:id="pN70p0246a1401">天爱喜见王诏。</p> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0247a" n="0247a"/> <lb ed="N" n="0247a01"/><p xml:id="pN70p0247a0101">灌顶过二十六年之年，朕，次下作不得杀害生物<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247001" n="0247001"/>，即：鹦鹉、鹙鹭、阿如那 <lb ed="N" n="0247a02"/>鸟、鸳鸯、鹅鸟、兰提无迦水鸟、启罗多鹤、蝙蝠、女王峰、鼈、大虾、耶达耶耶 <lb ed="N" n="0247a03"/>迦鱼、康迦普普达迦鱼、缩鱼、龟、豪猪、栗鼠、尸玛罗鹿、删达迦牛、奥迦宾达 <lb ed="N" n="0247a04"/>蜥蜴、犀、白鸠，其他不得供使用以及食用之四肢类是也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247002" n="0247002"/>。</p> <lb ed="N" n="0247a05"/><p xml:id="pN70p0247a0501">又彼牝山羊、牝羊、牝豚、怀孕、哺乳者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247003" n="0247003"/>，幷其仔生後六个月未满者皆不得 <lb ed="N" n="0247a06"/>杀害。</p> <lb ed="N" n="0247a07"/><p xml:id="pN70p0247a0701">又家鸡不得作去势。其有生物之粳壳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247004" n="0247004"/>不得以火烧。不得于无益或为杀生而放 <lb ed="N" n="0247a08"/>火烧森林。不得以生物饲育生物。由四个月成三季之各满月之日，提沙满月之日， <lb ed="N" n="0247a09"/>三日间即第十四第十五日及次之第一日，幷各佈萨日，必不得杀害鱼，又不得卖之。 <lb ed="N" n="0247a10"/>同此等之每日，住饲象林渔夫于放鱼地养不得杀害他生物之群。各半月之第八日、 <lb ed="N" n="0247a11"/>第十四日、第十五日、提沙日、普那瓦须日，由四个月成三季各满月之日，幷祝祭 <lb ed="N" n="0247a12"/>日，不得把牡牛去势，又牡山羊、牡羊、牡豚或其他得去势之兽亦不得把去势。</p> <lb ed="N" n="0247a13"/><p xml:id="pN70p0247a1301">提沙日、普那瓦须日，由四个月成三季各满月之日及此三季之半月间，不得烙 <lb ed="N" n="0247a14"/>印于马、牛。</p> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0248a" n="0248a"/> <lb ed="N" n="0248a01"/><p xml:id="pN70p0248a0101">灌顶过二十六年止，朕于此期间，既二十五次释放囚人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248005" n="0248005"/>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0248a02"/> <lb ed="N" n="0248a03"/> <lb ed="N" n="0248a04"/> <lb ed="N" n="0248a05"/> <lb ed="N" n="0248a06"/> <lb ed="N" n="0248a07"/> <lb ed="N" n="0248a08"/> <lb ed="N" n="0248a09"/> <lb ed="N" n="0248a10"/> <lb ed="N" n="0248a11"/> <lb ed="N" n="0248a12"/> <lb ed="N" n="0248a13"/> <lb ed="N" n="0248a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0249a" n="0249a"/> <lb ed="N" n="0249a01"/> <lb ed="N" n="0249a02"/> <lb ed="N" n="0249a03"/> <lb ed="N" n="0249a04"/> <lb ed="N" n="0249a05"/> <lb ed="N" n="0249a06"/> <lb ed="N" n="0249a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第六章</cb:mulu><head>第六章</head> <lb ed="N" n="0249a08"/><p xml:id="pN70p0249a0801">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0249a09"/><p xml:id="pN70p0249a0901">灌顶过十二年之年，朕为世人之利益安乐，多令刻法敕。此世人不犯此等法敕 <lb ed="N" n="0249a10"/>〔之趣旨〕，为各各达到法之增长。思惟：“世人如此得利益安乐”，朕完全如朕对于 <lb ed="N" n="0249a11"/>亲族，即对于近亲者，或对远方者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249001" n="0249001"/>，朕专为此等省虑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249002" n="0249002"/>以供安乐而常如是实行。 <lb ed="N" n="0249a12"/>朕同此亦省虑，凡对〔沙门、婆罗门〕之部众<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249003" n="0249003"/>，而且既崇敬此以对一切宗派行种 <lb ed="N" n="0249a13"/>种之崇敬。然，朕思惟，朕躬自亲近<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249004" n="0249004"/>〔此等者〕，即此是朕最上之所取。</p> <lb ed="N" n="0249a14"/><p xml:id="pN70p0249a1401">灌顶过二十六年之年，朕令刻此法敕。</p></cb:div></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0250a" n="0250a"/> <lb ed="N" n="0250a01"/> <lb ed="N" n="0250a02"/> <lb ed="N" n="0250a03"/> <lb ed="N" n="0250a04"/> <lb ed="N" n="0250a05"/> <lb ed="N" n="0250a06"/> <lb ed="N" n="0250a07"/> <lb ed="N" n="0250a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">乙 第七章法敕</cb:mulu><head>乙 第七章法敕</head> <lb ed="N" n="0250a09"/> <lb ed="N" n="0250a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">第七章</cb:mulu><head>第七章<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250001" n="0250001"/></head> <lb ed="N" n="0250a11"/><p xml:id="pN70p0250a1101">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0250a12"/><p xml:id="pN70p0250a1201">过去长期之间，诸王等人人，皆〔思惟〕希望以如何者，苍生依法增长而得增 <lb ed="N" n="0250a13"/>进耶？然，于苍生尙未适当<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250002" n="0250002"/>依法之增长而增进。对于此点，天爱喜见王如斯诏。 <lb ed="N" n="0250a14"/>朕起念如下：〔即〕过去长斯之间，诸王〔思惟〕希望以如何者，苍生依适当法之 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0251a" n="0251a"/> <lb ed="N" n="0251a01"/>增长而得增进耶？但，苍生尙未适当依法增长而增进。然，以如何者苍生得遵行〔法〕 <lb ed="N" n="0251a02"/>耶？如何者苍生适当依法之增长而增进耶？又朕以如何依法之增长使彼等得向上 <lb ed="N" n="0251a03"/>耶？对于此点而天爱喜见王如斯诏。朕起念如下：〔即〕朕于苍生使听闻法之听闻， <lb ed="N" n="0251a04"/>应教敕法之教敕。苍生听闻此，遵行向上，而必依法之增长而增进。为此目的，朕 <lb ed="N" n="0251a05"/>既令〔苍生〕听闻法之听闻<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251003" n="0251003"/>，又对鞅掌幾多苍生之事，朕之〔诸有司者如何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251004" n="0251004"/>〕 <lb ed="N" n="0251a06"/>以法教示彼等苍生，对于更详细宣演，以命令种种法之教敕。且朕又令鞅掌幾百千 <lb ed="N" n="0251a07"/>生类之事的诸司直官：“专心于如是教示苍生”。</p> <lb ed="N" n="0251a08"/><p xml:id="pN70p0251a0801">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0251a09"/><p xml:id="pN70p0251a0901">朕真唯深虑此〔事〕，既建甚多法柱而设诸大官，为法之〔宣说〕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251005" n="0251005"/>。</p> <lb ed="N" n="0251a10"/><p xml:id="pN70p0251a1001">天爱喜见如是诏。</p> <lb ed="N" n="0251a11"/><p xml:id="pN70p0251a1101">朕既令于诸路〔傍〕多种植榕树，为人畜以受用其荫。又令种植庵罗树林<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251006" n="0251006"/>， <lb ed="N" n="0251a12"/>〔每〕于库沙令掘凿井泉，令设休息舍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251007" n="0251007"/>，更为人畜之受用，于此处彼处多作饮水 <lb ed="N" n="0251a13"/>处。然，对于如斯之受用〔确固不过是小事〕。不论如何，世人即既由前之诸王，或 <lb ed="N" n="0251a14"/>由朕依种种之兴乐法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251008" n="0251008"/>而令安乐。然，朕令遵行彼法而遵行，为此目的而为。</p> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0252a" n="0252a"/> <lb ed="N" n="0252a01"/><p xml:id="pN70p0252a0101">天爱见王诏。</p> <lb ed="N" n="0252a02"/><p xml:id="pN70p0252a0201">朕彼等之法大官，对于出家者与在家者而鞅掌有关种种好利<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252009" n="0252009"/>之事，更鞅掌有 <lb ed="N" n="0252a03"/>关一切〔宗派之〕事。即朕或〔特殊之大官〕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252010" n="0252010"/>而命鞅掌关<persName>佛</persName>教僧伽之事，又其他 <lb ed="N" n="0252a04"/>〔之法大官〕亦同此命鞅掌有关婆罗门及邪命外道之事，又其他〔之法大官〕命鞅 <lb ed="N" n="0252a05"/>掌尼犍陀之事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252011" n="0252011"/>，又其他〔之法大官〕命鞅掌其他种种宗派之事，各〔各之法大官〕 <lb ed="N" n="0252a06"/>任何者〔应命鞅掌〕有关各各〔宗派〕各别之事。所以朕之诸法大官鞅此等幷其他 <lb ed="N" n="0252a07"/>一切宗派之事。</p> <lb ed="N" n="0252a08"/><p xml:id="pN70p0252a0801">天爱喜见如是诏。</p> <lb ed="N" n="0252a09"/><p xml:id="pN70p0252a0901">此等幷其他主要之〔有司〕鞅掌朕及朕之皇后所为有关佈施之颁行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252012" n="0252012"/>，〔同时〕 <lb ed="N" n="0252a10"/>又对朕之後宫，依种种之方法，于此〔国都巴达利城〕幷诸地方〔应奏闻苍生〕各 <lb ed="N" n="0252a11"/>各求满足之处<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252013" n="0252013"/>。又朕使其〔之有司〕，朕之诸皇子及其他王妃之诸王子所为，有关 <lb ed="N" n="0252a12"/>颁行佈施而为法之敢行，为法之遵行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252014" n="0252014"/>故，应令鞅掌其事。</p> <lb ed="N" n="0252a13"/><p xml:id="pN70p0252a1301">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0252a14"/><p xml:id="pN70p0252a1401">即朕实为如何之善事，凡世人亦既遵行之，又今有随顺此。由既对父母柔顺、 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0253a" n="0253a"/> <lb ed="N" n="0253a01"/>对恩师柔顺、对耆宿礼节、对婆罗门、沙门及贫者、穷人乃至奴隶、从仆有正当之 <lb ed="N" n="0253a02"/>待遇等，增长〔世人之间〕，因此将来亦增长。</p> <lb ed="N" n="0253a03"/><p xml:id="pN70p0253a0301">天爱喜见王诏。</p> <lb ed="N" n="0253a04"/><p xml:id="pN70p0253a0401">然，朕令人人之间增进为法之增长者，然，唯依二种方法。即法之规正及静观 <lb ed="N" n="0253a05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0253015" n="0253015"/>是也。然，此中彼法之规正轻，较静观更〔可增进〕。而法之规正，即朕令彼等不 <lb ed="N" n="0253a06"/>得杀害生物是也。其他亦朕尙多命法之规正，反之而较静观，对其有情为导于不杀 <lb ed="N" n="0253a07"/>生及对生类不屠杀故，令人人之间越发法之增长增进。</p> <lb ed="N" n="0253a08"/><p xml:id="pN70p0253a0801">有关此而天爱诏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253016" n="0253016"/>。此法敕是为令此之久住，于如何之处，凡石柱或石板存在 <lb ed="N" n="0253a09"/>之处，当令刻之。而此教敕为如斯之目的，〔即〕只要日月之耀辉，使朕之诸皇子〔乃 <lb ed="N" n="0253a10"/>至〕曾孙而如此效朕而遵行，〔于此〕为涣发。不论如何，如此遵行时，即得现世幷 <lb ed="N" n="0253a11"/>後世〔之利益安乐〕。</p> <lb ed="N" n="0253a12"/><p xml:id="pN70p0253a1201">灌顶过二十七年之年，朕令刻此法敕。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0253a13"/> <lb ed="N" n="0253a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0254a" n="0254a"/> <lb ed="N" n="0254a01"/> <lb ed="N" n="0254a02"/> <lb ed="N" n="0254a03"/> <lb ed="N" n="0254a04"/> <lb ed="N" n="0254a05"/> <lb ed="N" n="0254a06"/> <lb ed="N" n="0254a07"/> <lb ed="N" n="0254a08"/> <lb ed="N" n="0254a09"/> <lb ed="N" n="0254a10"/> <lb ed="N" n="0254a11"/> <lb ed="N" n="0254a12"/> <lb ed="N" n="0254a13"/> <lb ed="N" n="0254a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0255a" n="0255a"/> <lb ed="N" n="0255a01"/> <lb ed="N" n="0255a02"/> <lb ed="N" n="0255a03"/> <lb ed="N" n="0255a04"/> <lb ed="N" n="0255a05"/> <lb ed="N" n="0255a06"/> <lb ed="N" n="0255a07"/> <lb ed="N" n="0255a08"/> <lb ed="N" n="0255a09"/> <lb ed="N" n="0255a10"/> <lb ed="N" n="0255a11"/> <lb ed="N" n="0255a12"/> <lb ed="N" n="0255a13"/> <lb ed="N" n="0255a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0256a" n="0256a"/> <lb ed="N" n="0256a01"/> <lb ed="N" n="0256a02"/> <lb ed="N" n="0256a03"/> <lb ed="N" n="0256a04"/> <lb ed="N" n="0256a05"/> <lb ed="N" n="0256a06"/> <lb ed="N" n="0256a07"/> <lb ed="N" n="0256a08"/> <lb ed="N" n="0256a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">丙</cb:mulu><head>丙</head> <lb ed="N" n="0256a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">一 关于皇后之法敕</cb:mulu><head>一 关于皇后之法敕</head> <lb ed="N" n="0256a11"/><p xml:id="pN70p0256a1101">依天爱之诏而到处之诸大官当告如下：</p> <lb ed="N" n="0256a12"/><p xml:id="pN70p0256a1201">第二之皇后，于此处<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256001" n="0256001"/>行何之佈施，为庵罗树林、或精舍、或颁施舍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256002" n="0256002"/>、或其 <lb ed="N" n="0256a13"/>他如何所为，应思一切是此皇后之所为。</p> <lb ed="N" n="0256a14"/><p xml:id="pN70p0256a1401">如此，此〔皇子〕提瓦罗之母称迦如瓦奇<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256003" n="0256003"/>，〔愿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256004" n="0256004"/>为〕第二皇后。</p></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0257a" n="0257a"/> <lb ed="N" n="0257a01"/> <lb ed="N" n="0257a02"/> <lb ed="N" n="0257a03"/> <lb ed="N" n="0257a04"/> <lb ed="N" n="0257a05"/> <lb ed="N" n="0257a06"/> <lb ed="N" n="0257a07"/> <lb ed="N" n="0257a08"/> <lb ed="N" n="0257a09"/> <lb ed="N" n="0257a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">二 憍赏弥法敕</cb:mulu><head>二 憍赏弥法敕</head> <lb ed="N" n="0257a11"/><p xml:id="pN70p0257a1101">天爱于憍赏弥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257001" n="0257001"/>敕命于诸大官<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257002" n="0257002"/>。</p> <lb ed="N" n="0257a12"/><p xml:id="pN70p0257a1201">……命和合<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257003" n="0257003"/>……于僧伽中不应容此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257004" n="0257004"/>。……比丘或比丘尼而破僧者，皆令著 <lb ed="N" n="0257a13"/>白衣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257005" n="0257005"/>，此不得住精舍之处<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257006" n="0257006"/>。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0257a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0258a" n="0258a"/> <lb ed="N" n="0258a01"/> <lb ed="N" n="0258a02"/> <lb ed="N" n="0258a03"/> <lb ed="N" n="0258a04"/> <lb ed="N" n="0258a05"/> <lb ed="N" n="0258a06"/> <lb ed="N" n="0258a07"/> <lb ed="N" n="0258a08"/> <lb ed="N" n="0258a09"/> <lb ed="N" n="0258a10"/> <lb ed="N" n="0258a11"/> <lb ed="N" n="0258a12"/> <lb ed="N" n="0258a13"/> <lb ed="N" n="0258a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0259a" n="0259a"/> <lb ed="N" n="0259a01"/> <lb ed="N" n="0259a02"/> <lb ed="N" n="0259a03"/> <lb ed="N" n="0259a04"/> <lb ed="N" n="0259a05"/> <lb ed="N" n="0259a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第三类 小石柱法敕</cb:mulu><head>第三类 小石柱法敕</head> <lb ed="N" n="0259a07"/> <lb ed="N" n="0259a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">一 删至法敕</cb:mulu><head>一 删至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0259001" n="0259001"/>法敕</head> <lb ed="N" n="0259a09"/><p xml:id="pN70p0259a0901">……</p> <lb ed="N" n="0259a10"/><p xml:id="pN70p0259a1001">……〔不得〕破……。比丘及比丘尼之僧伽，〔朕之〕诸皇子〔乃至〕曾孙，只 <lb ed="N" n="0259a11"/>要日月〔连续〕辉耀〔之间〕，以此令和合……。比丘或比丘尼而破僧伽者，皆令著 <lb ed="N" n="0259a12"/>白衣，不得住此精舍之处。不论如何，朕所希望，和合于一令僧伽之久住。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0259a13"/> <lb ed="N" n="0259a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0260a" n="0260a"/> <lb ed="N" n="0260a01"/> <lb ed="N" n="0260a02"/> <lb ed="N" n="0260a03"/> <lb ed="N" n="0260a04"/> <lb ed="N" n="0260a05"/> <lb ed="N" n="0260a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">二 沙如那陀法敕</cb:mulu><head>二 沙如那陀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0260001" n="0260001"/>法敕</head> <lb ed="N" n="0260a07"/><p xml:id="pN70p0260a0701">天〔爱〕……</p> <lb ed="N" n="0260a08"/><p xml:id="pN70p0260a0801">巴达〔利弗多〕……</p> <lb ed="N" n="0260a09"/><p xml:id="pN70p0260a0901">虽何人亦〔不得〕破僧伽。若比丘或比丘尼而破僧伽者，皆令著白衣，不得住 <lb ed="N" n="0260a10"/>精舍之处。如此，此教敕不得不告知比丘僧伽幷比丘尼僧伽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0260002" n="0260002"/>。</p> <lb ed="N" n="0260a11"/><p xml:id="pN70p0260a1101">天爱如斯诏。</p> <lb ed="N" n="0260a12"/><p xml:id="pN70p0260a1201">此同腾本一通保存于公所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0260003" n="0260003"/>应置于卿等〔大官〕之手处，同时，同腾本一通保 <lb ed="N" n="0260a13"/>存于诸优婆塞之手。为得确信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0260004" n="0260004"/>此等之优婆塞于奉此教敕〔之趣旨之僧伽〕，每度诣 <lb ed="N" n="0260a14"/>佈萨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0260005" n="0260005"/>，又必不仅每度诣佈萨，各大官亦必对此教敕得为确信，又为有所知而往布 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0261a" n="0261a"/> <lb ed="N" n="0261a01"/>萨。</p> <lb ed="N" n="0261a02"/><p xml:id="pN70p0261a0201">更卿等所管之地方<anchor xml:id="nkr_note_orig_0261006" n="0261006"/>内于任何处，卿等准合此教敕之文，〔破僧伽之比丘比丘 <lb ed="N" n="0261a03"/>尼〕令離去〔三衣〕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0261007" n="0261007"/>。同此即于城塞之边境地方之到处一切准合此〔教敕之〕文 <lb ed="N" n="0261a04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0261008" n="0261008"/>，〔破僧伽者〕应令離去〔三衣〕。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0261a05"/> <lb ed="N" n="0261a06"/> <lb ed="N" n="0261a07"/> <lb ed="N" n="0261a08"/> <lb ed="N" n="0261a09"/> <lb ed="N" n="0261a10"/> <lb ed="N" n="0261a11"/> <lb ed="N" n="0261a12"/> <lb ed="N" n="0261a13"/> <lb ed="N" n="0261a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0262a" n="0262a"/> <lb ed="N" n="0262a01"/> <lb ed="N" n="0262a02"/> <lb ed="N" n="0262a03"/> <lb ed="N" n="0262a04"/> <lb ed="N" n="0262a05"/> <lb ed="N" n="0262a06"/> <lb ed="N" n="0262a07"/> <lb ed="N" n="0262a08"/> <lb ed="N" n="0262a09"/> <lb ed="N" n="0262a10"/> <lb ed="N" n="0262a11"/> <lb ed="N" n="0262a12"/> <lb ed="N" n="0262a13"/> <lb ed="N" n="0262a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0263a" n="0263a"/> <lb ed="N" n="0263a01"/> <lb ed="N" n="0263a02"/> <lb ed="N" n="0263a03"/> <lb ed="N" n="0263a04"/> <lb ed="N" n="0263a05"/> <lb ed="N" n="0263a06"/> <lb ed="N" n="0263a07"/> <lb ed="N" n="0263a08"/> <lb ed="N" n="0263a09"/> <lb ed="N" n="0263a10"/> <lb ed="N" n="0263a11"/> <lb ed="N" n="0263a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三 蓝毘尼园法敕</cb:mulu><head>三 蓝毘尼园<anchor xml:id="nkr_note_orig_0263001" n="0263001"/>法敕</head> <lb ed="N" n="0263a13"/><p xml:id="pN70p0263a1301">天爱喜见王，过灌顶二十年之年，躬亲自来此行供养。<persName>佛陀</persName>释迦牟尼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0263002" n="0263002"/>降诞于 <lb ed="N" n="0263a14"/>此。而以石作有马像<anchor xml:id="nkr_note_orig_0263003" n="0263003"/>，令建石柱。〔为记念〕<persName>薄伽梵</persName>降诞于此。</p> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0264a" n="0264a"/> <lb ed="N" n="0264a01"/><p xml:id="pN70p0264a0101">蓝毘尼聚落免纳税金，唯據出〔生产〕八分之一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264004" n="0264004"/>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0264a02"/> <lb ed="N" n="0264a03"/> <lb ed="N" n="0264a04"/> <lb ed="N" n="0264a05"/> <lb ed="N" n="0264a06"/> <lb ed="N" n="0264a07"/> <lb ed="N" n="0264a08"/> <lb ed="N" n="0264a09"/> <lb ed="N" n="0264a10"/> <lb ed="N" n="0264a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四 尼迦利沙迦如法敕</cb:mulu><head>四 尼迦利沙迦如法敕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264001" n="0264001"/></head> <lb ed="N" n="0264a12"/><p xml:id="pN70p0264a1201">天爱喜见王，灌顶过十四年之年，再度<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264002" n="0264002"/>增筑<persName>佛陀</persName>库那迦玛那之塔<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264003" n="0264003"/>。</p> <lb ed="N" n="0264a13"/><p xml:id="pN70p0264a1301">而灌顶过（二十）年之年，躬亲自来此供养<anchor xml:id="nkr_note_orig_0264004-1" n="0264004-1"/>。（又令）建（石柱）。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0264a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0265a" n="0265a"/> <lb ed="N" n="0265a01"/> <lb ed="N" n="0265a02"/> <lb ed="N" n="0265a03"/> <lb ed="N" n="0265a04"/> <lb ed="N" n="0265a05"/> <lb ed="N" n="0265a06"/> <lb ed="N" n="0265a07"/> <lb ed="N" n="0265a08"/> <lb ed="N" n="0265a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第四类 小摩崖法敕</cb:mulu><head>第四类 小摩崖法敕</head> <lb ed="N" n="0265a10"/> <lb ed="N" n="0265a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">甲</cb:mulu><head>甲</head> <lb ed="N" n="0265a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">一</cb:mulu><head>一</head> <lb ed="N" n="0265a13"/><p xml:id="pN70p0265a1301">B 天爱如是诏。</p> <lb ed="N" n="0265a14"/><p xml:id="pN70p0265a1401">朕明白在释迦信者优婆塞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0265001" n="0265001"/>之间二年有馀。然，尙无热心精勤。反之，朕近于 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0266a" n="0266a"/> <lb ed="N" n="0266a01"/>僧伽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266002" n="0266002"/>而热心精勤之间有一年馀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266003" n="0266003"/>。其间，于<name role="" type="person">阎浮提</name><anchor xml:id="nkr_note_orig_0266004" n="0266004"/>无与诸天交往之人人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266005" n="0266005"/>，今 <lb ed="N" n="0266a02"/>亦与诸天交往。此实对于精勤之结果，然，如此必非唯依大身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266006" n="0266006"/>所能得达，假令小 <lb ed="N" n="0266a03"/>身而有精勤者，却能得到天廣大〔之果〕。</p> <lb ed="N" n="0266a04"/><p xml:id="pN70p0266a0401">而此教敕为如是目的，〔即〕无论小身、高族<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266007" n="0266007"/>，若俱精勤，又诸邻邦人亦知悉， <lb ed="N" n="0266a05"/>为得专精勤之久住而使涣发。不论如何，〔如是〕增长、廣大增长此事，即最少亦应 <lb ed="N" n="0266a06"/>一培半之增进。</p> <lb ed="N" n="0266a07"/><p xml:id="pN70p0266a0701">C 此事，每有機会，令刻此于山。又于〔朕之领土内〕在何处有石柱者，此即 <lb ed="N" n="0266a08"/>令刻于石柱。</p> <lb ed="N" n="0266a09"/><p xml:id="pN70p0266a0901">D<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266008" n="0266008"/> 更于卿等所管地方之内，于任何处卿等准合此〔教敕〕文，〔破僧伽者〕令 <lb ed="N" n="0266a10"/>離去三衣。</p> <lb ed="N" n="0266a11"/><p xml:id="pN70p0266a1101">E<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266009" n="0266009"/> 又此教敕，朕涣发此離三衣。離三衣者为二百五十六日<anchor xml:id="nkr_note_orig_0266010" n="0266010"/>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0266a12"/> <lb ed="N" n="0266a13"/> <lb ed="N" n="0266a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0267a" n="0267a"/> <lb ed="N" n="0267a01"/> <lb ed="N" n="0267a02"/> <lb ed="N" n="0267a03"/> <lb ed="N" n="0267a04"/> <lb ed="N" n="0267a05"/> <lb ed="N" n="0267a06"/> <lb ed="N" n="0267a07"/> <lb ed="N" n="0267a08"/> <lb ed="N" n="0267a09"/> <lb ed="N" n="0267a10"/> <lb ed="N" n="0267a11"/> <lb ed="N" n="0267a12"/> <lb ed="N" n="0267a13"/> <lb ed="N" n="0267a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0268a" n="0268a"/> <lb ed="N" n="0268a01"/> <lb ed="N" n="0268a02"/> <lb ed="N" n="0268a03"/> <lb ed="N" n="0268a04"/> <lb ed="N" n="0268a05"/> <lb ed="N" n="0268a06"/> <lb ed="N" n="0268a07"/> <lb ed="N" n="0268a08"/> <lb ed="N" n="0268a09"/> <lb ed="N" n="0268a10"/> <lb ed="N" n="0268a11"/> <lb ed="N" n="0268a12"/> <lb ed="N" n="0268a13"/> <lb ed="N" n="0268a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0269a" n="0269a"/> <lb ed="N" n="0269a01"/> <lb ed="N" n="0269a02"/> <lb ed="N" n="0269a03"/> <lb ed="N" n="0269a04"/> <lb ed="N" n="0269a05"/> <lb ed="N" n="0269a06"/> <lb ed="N" n="0269a07"/> <lb ed="N" n="0269a08"/> <lb ed="N" n="0269a09"/> <lb ed="N" n="0269a10"/> <lb ed="N" n="0269a11"/> <lb ed="N" n="0269a12"/> <lb ed="N" n="0269a13"/> <lb ed="N" n="0269a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0270a" n="0270a"/> <lb ed="N" n="0270a01"/> <lb ed="N" n="0270a02"/> <lb ed="N" n="0270a03"/> <lb ed="N" n="0270a04"/> <lb ed="N" n="0270a05"/> <lb ed="N" n="0270a06"/> <lb ed="N" n="0270a07"/> <lb ed="N" n="0270a08"/> <lb ed="N" n="0270a09"/> <lb ed="N" n="0270a10"/> <lb ed="N" n="0270a11"/> <lb ed="N" n="0270a12"/> <lb ed="N" n="0270a13"/> <lb ed="N" n="0270a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0271a" n="0271a"/> <lb ed="N" n="0271a01"/> <lb ed="N" n="0271a02"/> <lb ed="N" n="0271a03"/> <lb ed="N" n="0271a04"/> <lb ed="N" n="0271a05"/> <lb ed="N" n="0271a06"/> <lb ed="N" n="0271a07"/> <lb ed="N" n="0271a08"/> <lb ed="N" n="0271a09"/> <lb ed="N" n="0271a10"/> <lb ed="N" n="0271a11"/> <lb ed="N" n="0271a12"/> <lb ed="N" n="0271a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">二</cb:mulu><head>二</head> <lb ed="N" n="0271a14"/><p xml:id="pN70p0271a1401">B 天爱阿育<anchor xml:id="nkr_note_orig_0271001" n="0271001"/>之〔教敕〕。</p> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0272a" n="0272a"/> <lb ed="N" n="0272a01"/><p xml:id="pN70p0272a0101">朕为<persName>佛陀</persName>释迦信者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272002" n="0272002"/>之间已二年半（有馀），而热心近于僧伽之间（一年）有馀。 <lb ed="N" n="0272a02"/>曾于<name role="" type="person">阎浮提</name>〔人人与〕诸天交往，但今亦有交往者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272003" n="0272003"/>。此事虽由小身，若专心于法 <lb ed="N" n="0272a03"/>者即能得达此。故不得如斯看人，〔即〕此唯高族能达到，却不论小身或高族俱不能 <lb ed="N" n="0272a04"/>不戒告如下：汝等若如是为者，此事即繁荣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272004" n="0272004"/>久住，如是应增进一倍半<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272005" n="0272005"/>。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0272a05"/> <lb ed="N" n="0272a06"/> <lb ed="N" n="0272a07"/> <lb ed="N" n="0272a08"/> <lb ed="N" n="0272a09"/> <lb ed="N" n="0272a10"/> <lb ed="N" n="0272a11"/> <lb ed="N" n="0272a12"/> <lb ed="N" n="0272a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">三</cb:mulu><head>三</head> <lb ed="N" n="0272a14"/><p xml:id="pN70p0272a1401">A<anchor xml:id="nkr_note_orig_0272001" n="0272001"/> 由斯瓦那奇利，以太守皇子及诸大官之语，于伊尸罗之诸大官，祈其健康， <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0273a" n="0273a"/> <lb ed="N" n="0273a01"/>且告如下。</p> <lb ed="N" n="0273a02"/><p xml:id="pN70p0273a0201">B 天爱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273002" n="0273002"/>敕。</p> <lb ed="N" n="0273a03"/><p xml:id="pN70p0273a0301">朕为优婆塞之间二年半有馀。然，尙不热心精勤又一年间<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273003" n="0273003"/>。反之，朕近僧伽 <lb ed="N" n="0273a04"/>而热心增勤之间一年有馀，此间于<name role="" type="person">阎浮提</name>无与诸天交往而人人至与诸天交往。此是 <lb ed="N" n="0273a05"/>对精勤之结果。然，如此，此非唯大身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273004" n="0273004"/>者必得达，假令小身者若努力<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273005" n="0273005"/>精勤者， <lb ed="N" n="0273a06"/>却可得到廣大天〔之果〕。</p> <lb ed="N" n="0273a07"/><p xml:id="pN70p0273a0701">故为教敕之目的，〔即〕如何者，不论小身及大身俱精勤〔而精勤〕！又朕诸邻 <lb ed="N" n="0273a08"/>邦人亦悉知此，而为〔示〕此精勤之久住而教示之。〔如是〕实此事增长、又廣大增 <lb ed="N" n="0273a09"/>长，最少亦应增进一倍半<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273006" n="0273006"/>。</p> <lb ed="N" n="0273a10"/><p xml:id="pN70p0273a1001">此教敕令離三衣，朕以涣发此。〔使離三衣者为〕一百五十六〔日〕。</p> <lb ed="N" n="0273a11"/><p xml:id="pN70p0273a1101">F 天爱更如是诏。</p> <lb ed="N" n="0273a12"/><p xml:id="pN70p0273a1201">于父母应柔顺。于恩师亦应如此。于生类当确固<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273007" n="0273007"/>。应语真谛。一切不得不行 <lb ed="N" n="0273a13"/>此等之功德。同此，弟子应尊崇其轨笵师<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273008" n="0273008"/>。又对亲族应适当<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273009" n="0273009"/>。此即由古〔法之〕 <lb ed="N" n="0273a14"/>本质<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273010" n="0273010"/>，又此亦导于长寿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273011" n="0273011"/>。……如此，此即天爱之教法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0273012" n="0273012"/>。人应常如此为。 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0274a" n="0274a"/> <lb ed="N" n="0274a01"/>……</p> <lb ed="N" n="0274a02"/><p xml:id="pN70p0274a0201">刻者羌吧达<anchor xml:id="nkr_note_orig_0274013" n="0274013"/>刻之</p></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0274a03"/> <lb ed="N" n="0274a04"/> <lb ed="N" n="0274a05"/> <lb ed="N" n="0274a06"/> <lb ed="N" n="0274a07"/> <lb ed="N" n="0274a08"/> <lb ed="N" n="0274a09"/> <lb ed="N" n="0274a10"/> <lb ed="N" n="0274a11"/> <lb ed="N" n="0274a12"/> <lb ed="N" n="0274a13"/> <lb ed="N" n="0274a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0275a" n="0275a"/> <lb ed="N" n="0275a01"/> <lb ed="N" n="0275a02"/> <lb ed="N" n="0275a03"/> <lb ed="N" n="0275a04"/> <lb ed="N" n="0275a05"/> <lb ed="N" n="0275a06"/> <lb ed="N" n="0275a07"/> <lb ed="N" n="0275a08"/> <lb ed="N" n="0275a09"/> <lb ed="N" n="0275a10"/> <lb ed="N" n="0275a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">乙</cb:mulu><head>乙</head> <lb ed="N" n="0275a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">迦如迦达婆罗多法敕</cb:mulu><head>迦如迦达婆罗多法敕</head> <lb ed="N" n="0275a13"/><p xml:id="pN70p0275a1301"><name role="" type="person">摩揭陀国</name>之天爱王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0275001" n="0275001"/>敬礼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0275002" n="0275002"/>于僧伽，述〔问候〕其少病时之乐住。</p> <lb ed="N" n="0275a14"/><p xml:id="pN70p0275a1401">诸大德，诸师知朕既对幾何<persName>佛陀</persName>、法、僧伽而有恭敬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0275003" n="0275003"/>与信心，诸大德，如何 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0276a" n="0276a"/> <lb ed="N" n="0276a01"/>之事是<persName>薄伽梵</persName><persName>佛陀</persName>所说此皆是善说。而且诸大德，今朕思惟：“如此正法得久住<anchor xml:id="nkr_note_orig_0276004" n="0276004"/>” <lb ed="N" n="0276a02"/>而得指示〔如下〕：</p> <lb ed="N" n="0276a03"/><lg xml:id="lgN70p0276a0301"><l>〔即〕，诸大德，此等之法门，</l> <lb ed="N" n="0276a04"/><l>于毘奈耶最勝〔法说〕</l> <lb ed="N" n="0276a05"/><l>圣种〔经〕</l> <lb ed="N" n="0276a06"/><l>当来怖长〔经〕</l> <lb ed="N" n="0276a07"/><l>牟尼偈</l> <lb ed="N" n="0276a08"/><l>寂默行经</l> <lb ed="N" n="0276a09"/><l>优婆帝沙问〔经〕及</l> <lb ed="N" n="0276a10"/><l>关于妄语而<persName>薄伽梵</persName><persName>佛陀</persName>所说罗睺罗〔经〕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0276005" n="0276005"/></l> <lb ed="N" n="0276a11"/><l>即是也。</l></lg> <lb ed="N" n="0276a12"/><p xml:id="pN70p0276a1201">诸大德，朕希望众多之比丘众及比丘尼常常专听闻此等之法门<anchor xml:id="nkr_note_orig_0276006" n="0276006"/>而使思念，〔希 <lb ed="N" n="0276a13"/>望〕优婆塞优婆夷亦如此。</p> <lb ed="N" n="0276a14"/><p xml:id="pN70p0276a1401">诸大德，朕如是〔目的，即此四众<anchor xml:id="nkr_note_orig_0276007" n="0276007"/>〕为得知朕意愿以刻此。</p></cb:div></cb:div> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0277a" n="0277a"/> <lb ed="N" n="0277a01"/> <lb ed="N" n="0277a02"/> <lb ed="N" n="0277a03"/> <lb ed="N" n="0277a04"/> <lb ed="N" n="0277a05"/> <lb ed="N" n="0277a06"/> <lb ed="N" n="0277a07"/> <lb ed="N" n="0277a08"/> <lb ed="N" n="0277a09"/> <lb ed="N" n="0277a10"/> <lb ed="N" n="0277a11"/> <lb ed="N" n="0277a12"/> <lb ed="N" n="0277a13"/> <lb ed="N" n="0277a14"/> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0278a" n="0278a"/> <lb ed="N" n="0278a01"/> <lb ed="N" n="0278a02"/> <lb ed="N" n="0278a03"/> <lb ed="N" n="0278a04"/> <lb ed="N" n="0278a05"/> <lb ed="N" n="0278a06"/> <lb ed="N" n="0278a07"/> <lb ed="N" n="0278a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">丙</cb:mulu><head>丙</head><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">洞院刻文</cb:mulu><head>洞院刻文</head> <lb ed="N" n="0278a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">婆罗婆如丘第一洞院</cb:mulu><head>婆罗婆如丘第一洞院<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278001" n="0278001"/></head> <lb ed="N" n="0278a10"/><p xml:id="pN70p0278a1001">灌顶过十二年之年，喜见王以此榕树洞院施于邪命外道。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0278a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">婆罗婆如丘第二洞院</cb:mulu><head>婆罗婆如丘第二洞院</head> <lb ed="N" n="0278a12"/><p xml:id="pN70p0278a1201">灌顶过十二年之年，喜见王于加罗提加山之此洞院施于邪命外道。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0278a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">婆罗婆如丘第三洞院</cb:mulu><head>婆罗婆如丘第三洞院</head> <lb ed="N" n="0278a14"/><p xml:id="pN70p0278a1401">喜见王灌顶十九年之时，予<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278002" n="0278002"/>〔于〕美丽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278003" n="0278003"/>〔加罗提加山〕以此洞院〔施与于〕 <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0279a" n="0279a"/> <lb ed="N" n="0279a01"/>降雨期〔之凌〕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0279004" n="0279004"/>。</p></cb:div></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0279a02"/> <lb ed="N" n="0279a03"/> <lb ed="N" n="0279a04"/> <lb ed="N" n="0279a05"/> <lb ed="N" n="0279a06"/> <lb ed="N" n="0279a07"/> <lb ed="N" n="0279a08"/> <lb ed="N" n="0279a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">附录</cb:mulu><head>附录</head> <lb ed="N" n="0279a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">十车王刻文</cb:mulu><head>十车王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0279001" n="0279001"/>刻文</head> <lb ed="N" n="0279a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">一 那迦如周尼丘第一洞院</cb:mulu><head>一 那迦如周尼丘第一洞院</head> <lb ed="N" n="0279a12"/><p xml:id="pN70p0279a1201">天爱十车灌顶之後，只要日月光辉，〔此〕瓦喜耶加洞院，给予大德邪外道众雨 <lb ed="N" n="0279a13"/>期之住处。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0279a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">二 那迦如周尼丘第二洞院</cb:mulu><head>二 那迦如周尼丘第二洞院</head> <pb ed="N" xml:id="N70.0038.0280a" n="0280a"/> <lb ed="N" n="0280a01"/><p xml:id="pN70p0280a0101">天爱十车灌顶之後，只要日月光辉，〔此〕五毘加洞院，给予大德邪外道众雨期 <lb ed="N" n="0280a02"/>之住处。</p></cb:div> <lb ed="N" n="0280a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">三 那迦如周尼丘第三洞院</cb:mulu><head>三 那迦如周尼丘第三洞院</head> <lb ed="N" n="0280a04"/><p xml:id="pN70p0280a0401">天爱十车灌顶之後，只要日月光辉，〔此〕瓦达提加洞院，给予大德邪外道众雨 <lb ed="N" n="0280a05"/>期之住处。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="N" n="0280a06"/> <lb ed="N" n="0280a07"/> <lb ed="N" n="0280a08"/> <lb ed="N" n="0280a09"/> <lb ed="N" n="0280a10"/> <lb ed="N" n="0280a11"/> <lb ed="N" n="0280a12"/> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0225a0301" to="#end0225a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">柬</lem><rdg wit="#wit.orig">东</rdg></app> <app from="#beg0236a1201" to="#end0236a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0242a1001" to="#end0242a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0242a1101" to="#end0242a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0199010" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0199010">监察，此 gananasi ananpayisaṁti（K）, gaṇanasi anapeśaṁti（Sh）, gaṇanasi anapayiśati（M）, āñapayisati gaṇanāyaṁ（G）, gaṇanasi ānapayisati（Dh）。gaṇana 又 gaṇanā 是用于勘定计算之意義故，关于计算应命令而译，或者敷演此法敕。有说译为命令记录，因此其意不明确，但对第三章非言前述官吏之本职，勿论应见为法之教勒而出巡按。又伽那那或伽那那是有监督、注意、考量之意思，今人民如奉行法之教勒，应解为命令收税官之监督视察之意，或者对于考量亦可。（CBETA 按：汉译南传大藏经此页中缺相对应之註标[10]，今于此处加上[10]之註标。）</note> <note n="0209015" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0209015">现世 hida（K, Dh, J）, ia（Sh, M）, idha（G）。後世 palata（K, Dh, J）, paratra（Sh, M）, paratrā（G）。（CBETA 按：汉译南传大藏经此页中缺相对应之註标[15]，今于此处加上[15]之註标。）</note> <note n="0236004" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0236004">括弧内之天爱在 J 皆为唯王。</note> <note n="0243002" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0243002">有自信 asvatha。别刻法敕第二章对朕起信赖之信赖是同一之文字，但今解为信赖自己之意義。然，亦不妨见为信赖于王之意義。</note> </p> </cb:div> <cb:div type="nanchuan-notes"> <head>汉译南传大藏经 挍注</head> <p> <note n="0195001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195001">法敕 dhaṁma-lipi（K）, dhrama-dipi（Sh, M）, dhaṁma-lipī（G, J）利美或提美唯是所写物之意，但今皆译为敕。</note> <note n="0195002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195002">天爱喜见王 Devānaṁpiya Piyadasi（lāja）（K）, Devanapria（priadrasi）raya（Sh）, Devanaṁpriya Priyadraśi raja（M）, Devānaṁpriya Priyadasi rāja（G）, Devānaṁpiya Piyadaśi lāja（Dh, J）天爱是诸天即诸神所爱者，或诸神所亲之意，喜见是有亲爱面容之意。天爱古昔是指愚人之用法，但在<name role="" type="person">阿育王</name>前後之时代，一般是用于指王。不论唯天爱或喜见，天爱、喜见皆是王之称号。以下之法敕应见其一一之用例。于此 Sh 唯记为天爱王，K 即无王字，天爱喜见王在法敕上早就知道是指<name role="" type="person">阿育王</name>。一九一五年玛须奇所发见，小摩崖法敕之断片，此亦依见有天爱阿育，遂为不动之史实。</note> <note n="0195003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195003">今刻是令书写之意。此语之原语与前面之利美或提美而思之，当知此二语原来是由波斯语而来的。<name role="" type="person">阿育王</name>或其王朝是受波斯之影响，此由其他方面亦可指出。J 是在启宾罗山（Khepiṁgalasi pavatasi）所刻的。Dh 是存在于山部而山名之部份因破损而不得解读。然，两者是不同一山名之理，是不待言的。</note> <note n="0195004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195004">生物 jiva（K, Sh, M）, jīva（G, Dh, J）是有生命之意。生类 pāna（K, Dh, J）, praṇa（Sh, M）, prāṇa（G）有呼吸之物的意思。</note> <note n="0195005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195005">宴聚 samāja（K, G, Dh, J）, samaja（Sh, M）是国王如与人民之宴会。令饱美食及舞踏音乐相扑等为乐之二种。在印度古代，王不花费而使人民欢喜之惯例，<name role="" type="person">阿育王</name>大约最初令行此，然後而行法之教勒，对于前者而废之，于此法敕可以了知，对于後者以此特别关系于行而言。</note> <note n="0195006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195006">大膳寮 mahānasa（K, G, J）, mahanasa（Sh, M）。</note> <note n="0195007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195007">羹 supa（K, Sh, M）sūpa（G, D, J）是肉汁为作此而杀生类，此言用于宴聚。</note> <note n="0195008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195008">孔雀 Majūla（K, J）, majura（Sh, M）, mora（G）。鹿 miga（K, J）mruga（Sh）, mriga（M）, maga（G）。</note> <note n="0197001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0197001">Coḍa, Paṁdiya = Pāḍa. Sātiyaputa = Satiyaputra = Satiyaputa, Kelalaputa = Keraḍaputra = Keralaputra = Ketalaputa, Taṁbapaṁni, Aṁtiyoga = Aṁtiyoka = Atiyoga = Antiochus II Theos of Syria, B. C. 261, 246 周达、般提耶及最後其他之诸王，为复数之记，其他为单数之记。檀婆般尼通常指现在之锡兰。以上是南部印度之诸王，以下是指西北方。臾那是伊奥尼亚以印度方式之表现的文字，不外是谓<name role="" type="person">希腊</name>人。安提噢普斯是西利亚之王，历山大王之崩後其将势礼宇库斯尼加睹如所建之国。故言为臾那王。安提奥普斯二世是西利亚第三代之王，嗣于安提奥普斯一世。</note> <note n="0197002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0197002">邻邦人 aṁta（K, Sh, J）, ata（M）, pracaṁta（G）此语原来是限界之意思，大约是指限界之内外，因此应是指边疆人。参照别刻法敕第二章註[03]。于此是<name role="" type="person">阿育王</name>之领土外的意思。</note> <note n="0197003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0197003">疗院 cikisaka（K）, cikisa（Sh, M）, cikīcha（G）若唯是医疗之意思者，虽不为院言为医疗者，此可见如圣德太子施疗院。</note> <note n="0198004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0198004">唯 Sh 此同言树根云云之一文，是令植树木之省略。树木 lukha（K, Dh, J）, rucha（Sh）, racha（G）及井泉 kupa（Sh）, kūpa（G）, udupana（K, Dh, J）此以照应印度之气候是可以想像。</note> <note n="0199001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0199001">灌顶过十二年之年 duvāḍasa-vasābhisitena（K）, badaya-vaṣabhisitena（Sh）, duvaḍasavaṣabhisitena（M）, dbāda a-vāsābhisitena（G）, duvādasa-vasābhisitena（Dh, J）灌顶式是即位式或与戴冠式同样。译为过十二年之年的原文表示时之副词句，所述为具格（instrumental case）。在印度表示时格，此以外用业格（accusative case），或用其他之格，但具格及业格之二最明显。勿论于严密之区别甚为困难，因此虽有不少例外，但大约业格是中间、具格是过之，大致以此得区别。</note> <note n="0199002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0199002">收税官 yuta 王室处理御地税之事，掌其收入及征税如地方官吏。司直官 lajūka（K）, rajuka（Sh）, rājūka（G）, lajuka（J）是掌司法及征税之官吏。字義为持绳（rajju）者之意，有定土地之境界，以职司裁判上。参照石柱法敕甲第四章。地方长官 pādesika（K, J）, pradeśika（Sh, M）, prādesika（G）如掌租税、警察、俸给之高官。然，如本章幷依下章可知，此等之官吏不唯现，今所言之役职，特别于本章关系法之教勒之故，单于字義及他书所述唯是此等官吏，依其役职项目而判断应不正当，因此译语唯为原语之避开音译之目的，而试译而已。</note> <note n="0199003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0199003">法之教勒 dhaṁmanusathi（K）, dhramanuśati（Sh, M）, dhaṁmānusasṭi（G）, dhaṁmānusathi（Dh）以法教之意思，见为善戒恶之意思，译为教勒。法之教诲、教诫、教劝任何之一亦可。此教勒之内容即有次括弧内之文。</note> <note n="0199004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0199004">巡按 anusaṁyāna（K, G）, anusaṁyana（Sh, M）, anusayāna（Dh, J）此为法之教勒而出巡迴。</note> <note n="0199005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0199005">事务 kaṁma（K, G, Dh, J）, kraṁma（Sh）, krama（M）此应是右之官吏，各各本职之事务。此事务之外命出巡按之事。</note> <note n="0199006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0199006">婆罗门、沙门 baṁbhana-samana（K, Dh, J）, bramaṇa-śramaṇa（Sh, M）, bāṁhaṇa-samaṇa（G）亦有沙门、婆罗门之顺序。在阿含幾乎皆为沙门、婆罗门之顺序。</note> <note n="0199007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0199007">言节费用而积蓄是少欲知足之意思。</note> <note n="0199008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0199008">会议 palisā（K, Dh）, pariṣa（Sh, M）, parisā（G）原来为会合会众之意思，与大臣会议（mantri-pariṣad）同一解释。于此 Mahāmāta-parisā 即大官之会议。参照第六章註[08]。</note> <note n="0199009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0199009">依理证与文证 hetuvatā cā viyaṁjanate（K）, hetuto ca vaṁñanato ca, （Sh）, hetute ca viyaṁjanate ca（M）, hetuto ca vyaṁjanato ca（G）, hetute ca viyaṁjanate（Dh, J）。hetu 因、原因 viyaṁjana 是言名句文时之文的意。後者指法敕之文句，第三类小石柱法敕及第四类小摩崖法敕以见出其用例，<persName>佛</persName>教言文证之意思，因此对前者之指理证应不相违，因在此为理由之意義。</note> <note n="0199010" resp="#resp2" place="foot" type="orig" target="#nkr_note_orig_0199010">监察，此 gananasi ananpayisaṁti（K）, gaṇanasi anapeśaṁti（Sh）, gaṇanasi anapayiśati（M）, āñapayisati gaṇanāyaṁ（G）, gaṇanasi ānapayisati（Dh）。gaṇana 又 gaṇanā 是用于勘定计算之意義故，关于计算应命令而译，或者敷演此法敕。有说译为命令记录，因此其意不明确，但对第三章非言前述官吏之本职，勿论应见为法之教勒而出巡按。又伽那那或伽那那是有监督、注意、考量之意思，今人民如奉行法之教勒，应解为命令收税官之监督视察之意，或者对于考量亦可。</note> <note n="0202001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0202001">有情 bhuta（K, Sh, M）, bhūta（G, Dh, J）译为众生文字，在此是与生类相对而用，大致指人类之意思。</note> <note n="0202002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0202002">非礼 asaṁpaṭipati（K, Sh, Dh）, asapaṭipati（M）, asaṁpratipatī（G）。</note> <note n="0202003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0202003">法之宣行 dhaṁma-calana（K, Dh, J）, dhrama-caraṇa（Sh, M）, dhaṁma-caraṇa（G）阇罗那是进行。</note> <note n="0202004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0202004">天宫之光景 vimana-dasanā（K）, Vimana-draśana（Sh, M）, vimāna-darśanā（G）, vimana-dasana（Dh）義玛那又義玛阿那是言梵天神之宫殿时之宫殿，于同时指梵天神之住，所支配之天世界。光景之原语应是见者或使见之意義。诸象 hathini（K）, astini（Sh, M）hathīni（Dh）, hastidasaṇā（G），此最後者是诸象之光景的意思。象是牵引四天王之车，或菩萨由<name role="" type="person">兜率天</name>下入母胎所取之状态，应指此任何之一。甚多火蕴 agi-kaṁdhāni（K, Dh）, joti-kaṁdhani（Sh）, agi-kaṁdhani（M）, agi-khaṁdhāni（G）火蕴是火集之意。譬喩是形容优秀出色的人，又用于形容天优秀之诸神故，于此亦指诸神之意思。其他有天上之形相故，皆是此种类物之理。所花费，见前所言之宴聚，以法劝人民，法勿论言<persName>佛</persName>教之法故，天宫等亦皆不相违于<persName>佛</persName>教的。</note> <note n="0202005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0202005">鼓响 bheli-ghosa（K, Dh）, bherī-ghoṣa（Sh, M）, bherī-ghosa（G）鼓言大鼓，但此战之前行布告之时，又是一般瞧热闹而鸣之物，古昔是于宴聚之际而鸣之物。勿论在廣義，亦含括战鬥时大鼓之意思，但于同时见天官之光景，为进行法之宣行，此代为法响。</note> <note n="0203006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0203006">K 无有对耆宿柔顺之一句，Sh 是对父母幷耆宿柔顺。</note> <note n="0203007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0203007">至壞劫止 āva-savaṭa-kapā（G）此唯 G 有之句其他皆为至劫止，即至劫终，或唯此劫中。</note> <note n="0203008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0203008">法之教诲 dhaṁmānusāsana（K, Dh, G）, dhramanuśaśana（Sh, M）。</note> <note n="0203009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0203009">Sh 最後之部份，想（ñana）示为开始刻立。</note> <note n="0205001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205001">至壞劫止与同第四章註[07]。</note> <note n="0205002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205002">为恶实易 papaṁ hi sukaraṁ（Sh）, sukaraṁ hi pāpaṁ（G）唯 Sh 与 G 之二唯有此文，其他为 pāpe hi nāmā supadālaye（K）, pape hi mana supadarave（M）, pāpe hi nāma supadālaye（Dh）, ……supadālaye（J）。supadālaye = supadarave之形幷其意義。学者之间有异说，但于 Mahāvyutpatti, 245, 983（7390）有 pradalita 于汉译译为裂，与其文字想是同一语源故，见为裂、摧、灭等意思，想译为“实为恶当灭也”。</note> <note n="0205003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205003">法大官 dhaṁma-mahāmāta（K, Dh, G）, dhraṁma-mahamatra（Sh）, dhrama-mahamata（M）。大官是通常见相当于大臣为高官。法大官是<name role="" type="person">阿育王</name>之创设，其职掌于此见其详细所述。</note> <note n="0205004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205004">一切之宗派 sava-pāsaṁḍa（K, Dh, J）, savra-praṣaṁḍa（Sh, M）。此宗派之字是于<persName>佛</persName>教言外道所当之字。不论宗派、宗義、宗徒令为其意味是通例。</note> <note n="0205005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205005">罗提伽人、美提尼迦人唯省略为 K 字。此等皆住印度之西北部者。</note> <note n="0205006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205006">专心于法者 dhaṁma-yuta（K, Dh, G）, dhrama-yuta（Sh, M）专心之原语优达为第三章註[02]之收税官其同一，亦与解说达摩优达谓官吏之名，但此语之应用，于法敕文之任何处，唯由其前後之关系上而不解释之。于此亦明了。</note> <note n="0205007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205007">从仆与主人 bhaṭa-m-aya（K, Sh, M, Dh）, bhata-m-aya（G）。婆达是金，佣是仆人。</note> <note n="0205008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205008">婆罗门与毘舍 baṁbhan-ibha（K）, bramaṇ-ibha（Sh）, bramaṇ-ibhya（M）, bābhan-ibhiya（Dh）。伊美耶是相当于梵语之 ibhya，言农工商阶级之毘舍（vaisya）。因此于此之婆罗门与沙门幷称之婆罗门，是对于纯宗家的，想是从事多少生计之职业，指世间的婆罗门。</note> <note n="0205009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205009">为无障碍 apalibodhāye（K, Dh）, apaligodhaye（Sh）, apalibodhaye（M）, aparigodhāya（G）paligodha = palibodha = parigodha = paribodha 是同一语之转化，汉译译为贪、障碍，于 Mahāvyutpatti, 245, 122 註记（pp. 45-6）所详论。</note> <note n="0205010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205010">配与囚人之费 baṁdhana-badhasā paṭividhānāye（K, Dh）, badhana-badhasa paṭividhanaye（Sh, M）, baṁdhana-badhasa paṭividhānāya（G）对初字有缚繫之意。相当于 patividhāna 是 Mahāvyutpatti, 245, 190 的 pratividhānaṁ，于复旧之事为回答之意思，配与似有异，但下之第八章用于配与金之意，于此亦分与金钱之意而解之。勿论为配与之義，为连续于下唯为配与。</note> <note n="0205011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0205011">其任何之物 anubadhā（K）, anubadha（M）, anubaṁdha（Dh）以见从格（ablative case）从 respectively 之意的解说。然，一切学者无有一致之解释。</note> <note n="0208001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0208001">裁断政务 aṭha-kaṁma（K, Dh, j）, aṭha-kama（Sh）, athra-krama（M）, atha-kaṁma（G），单为事务之意思。听闻上奏 paṭivedanā（K, Dh, J, G）, pativedana（Sh, M）此亦唯为了知之意義。关于任何事王所应为故，裁断及听闻以添加而译之。</note> <note n="0208002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0208002">饲兽寮 vaca（K, Dh, J, G）, vraca（Sh, M）此语不明，大致是梵语之 vraja 即谓牛舍、家畜舍之意義。参照第十二章註[10]。</note> <note n="0208003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0208003">銮舆 vinita（K, Sh, M）, vinīta（Dh, J, G）或言乘车。</note> <note n="0208004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0208004">上奏官 paṭivedaka（K, Sh, M, Dh, J, G）。</note> <note n="0209005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209005">唯 Sh，然者，朕不论在何处当裁断关于苍生之政务，即时不能不以此奏闻于朕，虽至反复误刻，于译文省略之，又 G 是右之文前为政务应奏闻于朕而为设奏闻（sṭitā）。更于最後之节 K 唯看朕之诸皇子诸王妃而己。Sh 与 M 是曾孙之省略。</note> <note n="0209006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209006">恩赐 dāpaka（K, Dh, J, G）, dapaka（Sh, M）。诏敕 sāvaka（K, Dh, J）, śravaka（Sh, M）, srāvāpa（G）。</note> <note n="0209007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209007">紧急事件 atiyāyika（K, Dh, J）, ācāyika（Sh, M）, acayika（G）。</note> <note n="0209008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209008">会议 palisā（K, Dh）, pariṣa（Sh, M）, parisā（G）。参照第三章註[08]。</note> <note n="0209009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209009">诤论 vivāda（K, Dh, J, G）, vivada（Sh, M）。保留 nijhati（K, Sh）, nijati（M）, nijhatī（Dh, G）。</note> <note n="0209010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209010">精励 uṭhāna（K, Dh, J）, uṭhana（Sh, M）, usṭāna（G）。政务之裁断 aṭha-saṁtilana（K）, aṭhasaṁtiraṇa（Sh, M）, aṭha-saṁtīlana（Dh, J）, aṭha-saṁtīraṇa（G）。</note> <note n="0209011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209011">满悦 tosa（K, Dh, J, G）, toṣa（Sh, M）。</note> <note n="0209012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209012">崇高之事业 kaṁmatalā（K, J）, kramatara（Sh, M）, kaṁmatara（G），字義较好之业的意思。</note> <note n="0209013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209013">一 kiti（K, Sh, M）, kiṁti（Dh, G），此语是如何之意味为疑问词，但用时有愿如何为等之意義。以下凡一以专、愿之何者而译之。</note> <note n="0209014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209014">返还债务 ananiyaṁ yehaṁ（K）, anaṇiyaṁ vraceyaṁ（Sh）, aṇaṇiyaṁ yehaṁ（M）, ānaniyaṁ yehaṁ, （Dh）, ānaṁṇam gacheyaṁ（G）。字義是无债务之意義，债务是指借钱为本来之意，此语善负義务，用示譬喩的语。</note> <note n="0209015" resp="#resp2" place="foot" type="orig" target="#nkr_note_orig_0209015">现世 hida（K, Dh, J）, ia（Sh, M）, idha（G）。後世 palata（K, Dh, J）, paratra（Sh, M）, paratrā（G）。</note> <note n="0211001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0211001">对一切之宗派，参照第五章註[03]。于此奉侍宗派是指宗教家，在此而用复数。</note> <note n="0212002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0212002">克己 sayama（K, Sh, M, Dh, J），节制又制御亦可。心淸净 bhāva-sudhai（K, Dh, J, G）, bhava-śudhai（Sh, M）, bhāva 为本性、本质之意而译为心。</note> <note n="0212003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0212003">俗人 jana（K, Sh, M, G）, munisa（Dh, J）奢那在前而译为苍生之文字为同一，指一般人，牟尼沙勿论亦是一般人。于此与宗派者相对而用故取俗人之译语。除 Dh 及 J 显示言为单数，因此次之彼等一定是指俗人。学者以等看为指示俗人之代名词，其俗人等行一切是彼等之義务，或行其一部份而译想不太正当。宗教家皆须克己心与心淸净，最少亦有一部份故，希彼等不外住一切处。其理由于以下而述。</note> <note n="0212004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0212004">乐欲 chaṁda（K, Sh, M, Dh, J, G）。贪欲 lāga（K, Dh, J）, raga（Sh, M）, rāga（G）。</note> <note n="0212005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0212005">报恩 kitanāta（K）, kiṭrañata（Sh）, kiṭanata（M）, kata-ṁñata（G），坚固之诚信 diḍha-bhatitā（K）, driḍha（Sh, M）, bhatita（Sh, M）, daḍha-bhatitā（G）。Dh 与 J 是此二者省略。</note> <note n="0212006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0212006">贱人 nica（K, Sh, M, G）, nīca（Dh, J）。</note> <note n="0213001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213001">此第八章之断片于碰培苏吧罗之摩崖断片亦存在。</note> <note n="0213002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213002">娱乐巡行 vihāla-yāta（K, Dh）, vihara-yatra（Sh, M）, vihāra-yātā（G）。義哈罗于此为休养气晴之意。</note> <note n="0213003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213003">狩猎 migaviya（K, Dh）, mrugaya（Sh）, mrigaviya（M）, magavya（G）。</note> <note n="0213004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213004">往三菩提 nikhamithā sambodhi（K）, nikrami sabodhi（Sh, M）, nikhami saṁbodhi（Dh）, ayāya saṁbodbiṁ（G）, nikhamitha sa ……（S）。三菩提通常译为正觉或等觉，<persName>佛陀</persName>之大悟或指其内容。觉是智又道之意。然，不考虑王与<persName>佛陀</persName>同得悟故，在此应解入正道之意。学者之说，总之王解为得<persName>佛陀</persName>证悟之意，王成<persName>佛陀</persName>之三菩提解为参诣<persName>佛陀</persName>伽耶之菩提树之意思，如此成为二说，大致因为其他甚少适切之文例及教理上之根據，而生异说不得断定解释。今，直译为往三菩提，推定为入正道程度之意而已。</note> <note n="0213005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213005">译为访问其文字是见之意義。苍生之状态译为接见。沙门、婆罗门之状态说不定同是接见，但<name role="" type="person">阿育王</name>虽为王者重要的人，亦想不辞而访问故，特译为访问。</note> <note n="0213006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213006">金钱之配与 hilaṁna-patividhāne（K, Dh, J）, hiraña-praṭividhane（Sh）, hiña-paṭividhane（M）, hiraṁṇa-paṭividhāna（G）, hiraṁna-paṭividhāne（S）。参照第五章註[09]。</note> <note n="0213007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213007">适宜此 tatopaya（K, Sh, M）, tadopaya（Dh, G）。其後，多译为此继续次节，但今不从此。</note> <note n="0213008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213008">尔来 bhuya（K, Sh, M, Dh, J, G），此语通常为越发之意思，于 Mahāvyurpatti, 245, 342 以 bhūyas = bhūya 以後译之，今採用此。</note> <note n="0213009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0213009">于〔治世〕之後期有种种之异说，但據其中之一说，为字義是于其他部份之意義。</note> <note n="0215001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215001">娶与嫁 avāha vivāha（K）, avaha vivaha（Sh, M）, avāha-vīvāha（G）。阿瓦哈是男迎女，即娶妻義瓦哈女于男方，即嫁出。</note> <note n="0215002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215002">祈愿 maṁgala（K, Sh, Dh, G）, magala（M），曼迦罗通常为吉祥之意，但此是言祈愿吉祥，立愿而祈应该含有行巫、咒術。</note> <note n="0215003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215003">译为男子之文字是与译苍生为同一，次之妇女子之对照上而为男子。</note> <note n="0215004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215004">妇女子 abaka-janiyo（K）, striyaka（Sh）, abaka-janika（M）, ithī（Dh）, mahiḍāyo（G），第一与第三是母与妻之意義，他是女人之意思。</note> <note n="0215005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215005">琐细 khuda（K, M, Dh）, chuda（G）, Sh 为愚（putika）。</note> <note n="0215006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215006">而此不过唯得少果而已 K, Sh, M 之文，Dh, J, G 而且行祈愿唯得少果而已。</note> <note n="0215007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215007">尊崇、节制、佈施之前 G 是有善。</note> <note n="0215008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215008">Dh, J, G 是省略了朋友、知己乃至邻人。</note> <note n="0215009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215009">“此是善”以下之 G 文“此是善”，应为予至此法祈愿之目的圆成止，而且有既言“佈施是善”。然，其法施又得比较法恩（dhamanugaha, dhaṁmānugaha）之佈施，或无报恩之存在。故于朋友或于知已、亲族、同僚（sahāya）互相于各機会：“此是应为之事。此是善。由此得达于天。”而互相教诫。然，不管何物见为如得天，更为有價値，于 Dh 特 J是有破损之个所，但与 G 同一文是明白可知，故 G, Dh, J 是同一种类以 K, Sh, M 之同一种类者有异。</note> <note n="0215010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0215010">K 又目的达成之後，缺更为之一句。</note> <note n="0217001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0217001">名声 yaṣa（K）, yaśa（Sh, M）, yasa（Dh, G）。荣誉 kiti（K）, kitri（Sh）, kiṭi（M, Dh）, kīti（G）。此两者之区别而说为生前之名声，死後之荣誉，应该是适当。</note> <note n="0217002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0217002">言柔顺于法柔顺单是柔顺于法之意，此所言之显示在巴利语等亦多存在，次之随顺实行法，又应以随行比较而解之。参照第十三章註[18]。柔顺原来是希望听闻之意思，有时译为敬信。对于父母亦用此语，于此而译为柔顺者，今亦同用一译语。</note> <note n="0217003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0217003">如何为名声，若希求荣誉之一句唯 G 缺失。</note> <note n="0217004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0217004">Dh 及 J 是除最初之一，二次省略天爱喜见王，单唯记为天爱。</note> <note n="0217005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0217005">为次下之事 etakāya（K, Dh）, etakaya（Sh, M）, etakāya（G）学者译为此，以此连结上文，以此连结下文而解之见为适当。</note> <note n="0218006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0218006">为对于後世 pālaṁtikyāye（K）, paratrikaye（Sh, M）, pālatikāye（Dh, J）, pāratrikāya（G）。原来是为对彼处之意義，唯此而言不必是没有理由不得不见为後世之意思。然，于前章现世即对于世界相对而用，而後世即于彼处言得天，故由巴利阿含之用例而见者可解为现世及後世。</note> <note n="0218007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0218007">小身之辈 khudaka vaga（K）, khudraka vagra（Sh）, khudaka vagra（M）, chudaka jana（G）。vaga = vagra = varga 为群之意，特别此以亦有指有司之一群而解说。然，于此用为与人同一，他所亦为同一视故，想应单看为通常人方可，在 Dh 与 J 没记相当于辈或人之文字。</note> <note n="0219001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0219001">此第十一章、第十二章、第十三章之三章于 dh 及 J 不存在。返而存于乙之别刻法敕二章。</note> <note n="0219002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0219002">法之佈施于第九章註[09]有，与 G 文中之法施同。由法亲善 dhrama-saṁstave（Sh, M）, dhaṁma-saṁstave（G）。K 唯缺此一。法之分与 dhama-ṣavibhaga（K）, dhrama-saṁvibhaga（Sh, M）, dhaṁma- saṁvibhāga（G）。由法之结缘 dhaṁma-ṣaṁbadha（K）, dhrama-saṁbaṁdha（Sh, M）, dhaṁma-saṁbaddha（G）。</note> <note n="0219003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0219003">由柔顺、佈施、不屠杀之各前有 sādhu 之一字。然兄弟之次缺主人。反之 K, Sh, M 缺亲族。</note> <note n="0220001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0220001">崇敬 pujā（K）, puja（Sh, M）, pūjā（G）。此字用于礼拜、供养之意，现今亦用于祭礼之意思。于此与佈施幷用故亦为崇敬方法之意思。G 崇敬一切之宗派，又与佈施种种之崇敬为崇敬彼等。</note> <note n="0220002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0220002">出家者 pavajita（K, G）, pravajita（Sh, M），在家者 gahatha（K）, grahatha（Sh）, gehatha（M）, gharasta（G）。</note> <note n="0220003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0220003">于一，一宗派切之本质增长云云一句虽存後文，此译与他学者之译少有不同。此之意思是佈施或由崇敬而得起本质增长，如是解为佈施或崇敬，应是正当。本质增长 śalā-vaḍhi（K）, sala-vaḍhi（Sh, M）, sāra-vaḍhī（G）。</note> <note n="0221004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221004">语言之制御 vaca-guti（K, Sh, M）, vaci-gutī（G）。</note> <note n="0221005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221005">赞扬自之宗派 ata-paśada-vā pujā（K, vā 不用）, ata-praṣaṁḍa-puja（Sh）, ata-praṣaḍa-puja（M）, ātpa-pāsaṁḍa-pūjā（G），赞扬与前之崇敬同一文字，不妨解为同一，为此语言之制御内容，此特译为赞扬。崇敬指以言语表示。</note> <note n="0221006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221006">稳和 lahuka（K, Sh, M, G）。</note> <note n="0221007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221007">Sh 如是为者却更强力地害自之崇派，却反复如是错误而为。</note> <note n="0221008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221008">敬信译为柔顺，是同一语之动词形。一致和合 ṣmavāya（K）, sayama（Sh）, samavaya（M）, samavāya（G）。</note> <note n="0221009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221009">多闻 bahuṣuta（K）, bahuśruta（Sh, M）, bahusrutā（G）。闻是学习或知之意味。教義之善亦 kayānāgā（K）, kalaṇagama（Sh）, kayaṇagama（M）, kalāṇāgamā（G）。教義阿含即译为传承，通常阿含为音译。</note> <note n="0221010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221010">监妇大官 ithidhiyakha-mahāmātā（K）, istridhiyakṣa-mahamatra（Sh）, istrijakṣa-mahamatra（M）, ithijhakṣa-mahāmātā（G）。饲兽苑官 vaca-bhumikyā（K）, vraca-bhumika（Sh, M）, vaca-bhūmikū（K）。参照第六章註[02]。</note> <note n="0221011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0221011">一部属 nikyāyā（K）, nikaye（Sh, M）, nikāyā（G）。</note> <note n="0223001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0223001">迦陵迦国 Kaliṁgā（G）、Kaligyā（K）、Kaliga（Sh, M）。孟加拉湾头西海岸一带之地方，相当于现今之奥利沙。</note> <note n="0223002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0223002">十五万数之数是唯（mita, matra, mātra）之意。</note> <note n="0223003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0223003">法之遵奉 dhrama-śilana（Sh）。西罗那言反复而行，又为研究之意義，于此前者之意味应是适当。但此字之原字说有读为保护（palana）。然，其他用字相当于此 dhaṁmavāya（K. G）、dhramavaye（M）。此复合词後字之意義不明确。对于法之爱慕 dhaṁma-kāmatā（K）, dhrama-kamata（Sh）。</note> <note n="0223004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0223004">悔谢 anuṣaya（K）。Sh 为 anusocana。为忧恨之意。G 半数受破损似有 anusaya。</note> <note n="0224005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0224005">长者 agabhuti（K）, agrabhuṭi（Sh, M）。</note> <note n="0224006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0224006">爱者之别離 abhilatānaṁ vinikhamane（K）, abhiratana nikramaṇaṁ（Sh）, abhiratanāṁ vinikramaṇi（M）, abhiratānaṁ vinikhamaṇa（G）。</note> <note n="0224007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0224007">善保全者 pi ṣuvihitānaṁ（K）, pi suvihitanaṁ（Sh, M）。</note> <note n="0224008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0224008">部众 nikāyā（K, G）, nikaya（M）。</note> <note n="0224009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0224009">Sh 是缺“除臾那人之间，此等之婆罗门及沙门之部众没有无住之地方，即于任何地方之人人”虽有缺人人之部。又四文无不有信仰，但为否定辞之一是衍字。</note> <note n="0224010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0224010">林住种族 Aṭavi（Sh, M）, Aṭaviyo（K）。在提康地方之中央而住之种族。爱抚使反省 anuneti anunijapeti（Sh）, anunayati anunijhapayati（M）。</note> <note n="0224011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0224011">虽来悔恨 anutape pi（Sh, M）。若用权力即同迦陵迦之征伐为来悔恨而终之意。</note> <note n="0224012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0224012">不得伤害 akṣati（Sh）, achati（G）。公平 ṣamacaliya（K）, samacariya（Sh）, samacaira（G）。柔和 madava（K）, mādava（G）. Sh 为 rabhasiye。此语通常是性急又快活之意，但此见为于格 locative case，由前者之意義解为暴力之意，于暴力之状态有说译为公平。</note> <note n="0224013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0224013">由旬 yojana（K, Sh, M）一由旬言约九英里。</note> <note n="0224014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0224014">Aṁtiyoga or Atiyoga（K）, Aṁtiyoka（Sh）。参照第二章註。Tulamaya（K）, Turamaya（Sh）, Turamāya（G）= Ptolemy II Hhiladelphos of Egypt, B. C. 285-247; Aṁtekina（K, G）, Aṁtikini（Sh）= Antigonus Gonatas of Macedonia, B. C. 276-239; Makā（K）Maka（Sh, M）Magā（G）= Makas of Cyrene, B. C. cir. 300-250; Alikyaṣueale（K）, Alikasudara（Sh, M）= Alexander of Epirus, B. C. 272-cir. 255，大致为 Alexander of Corinth, B. C. 252-cir. 244。此等诸王之年代，由于学者多少擧不同之数字。今唯由一说。</note> <note n="0225015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225015">Yona-kaṁboja（K, Sh, M）; Nābhaka-Nabhapaṁti（K）, Nabhaka-Nabhitina（Sh）, Nabhaka-Nabhapaṁti（M）; Bhoja-Pitinikya（K）, Bhoja Pitinika（Sh, M）。以上西北幷西南印度地方。Aṁdhra- Pārimda（G）, Adha-Pālada（K）, Aṁdhra-Palida（Sh）是南印度。</note> <note n="0225016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225016">使臣 duta（K, Sh, M）, dūti（G）。</note> <note n="0225017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225017">以喜悦为本质之勝利 vijaye piti-lase（K）, vijaya priti-rasa（Sh）, vijaya pīti-rasa（G）。</note> <note n="0225018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225018">无不得新之勝利者，在原文无不得新之勝利为勝利。参照第十章註[02]。</note> <note n="0225019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225019">勝利虽是自然而得，ṣayakasi no（= yeva）vijayaṣi（K）, spakaspi yo（= yeva）vijaye（Sh）, sarasake eva vijaye（G）, sarasake 以取 sva-rasa-ka 之解说。此语有好，嗜好之意義，但于 Mahāvyutpatti, 245-1006，如译为自然灭 svarasa-nirodha，亦有自然的意味。</note> <note n="0225020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225020">对于法之爱乐 K 是对于努力（uyāma）之爱乐，Sh 于一切之捨離（cati）爱乐者以示对于法之爱乐。</note> <note n="0225021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0225021">G 之摩崖于本章最後之左侧面 tesa 及 pipā 之断片的文字刻有二行。又其右侧面在有“持一切世间之安乐，即一切名为白象”之文字。Dh 摩崖之第六章之终了亦留有“ 白象”之一语。于此等崖面像刻有白象，但示後破损而失。Dh 之摩崖可见象前半身之雕出。</note> <note n="0229001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0229001">为有妙味 madhuliyāye（K）, madhuriyaye（Sh, M）, mādhuliyāye（J）, mādhūratāya（G）。</note> <note n="0229002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0229002">全部之刻 asamati likhite（K）, asamataṁ likhitaṁ（Sh）, asamati likhite（J）, asamātam likhitam（G）。是本来于不完全所刻之意味。K 之摩崖北面有象之像似刻，于其下存有最上象（gajatame）之文字。Dh 及 G 之摩崖亦有其像。参照第十三章[21]。象是白象由点而见，是指菩萨由<name role="" type="person">兜率天</name>下降入母胎时，以取其形想是不会错。</note> <note n="0230001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0230001">此第一章本来别刻法敕第二，次之第二章应为其第一，古昔以来，既如是转换，以学者之间所行，今亦从之。现今亦有改此，今唯从古者，亦有转换者，必要记忆之。</note> <note n="0230002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0230002">睹沙利 Tosalī，沙摩婆 Samāpā。</note> <note n="0230003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0230003">都市执義官之大官 mahāmāta nagala-viyohālaka。都市执義官于其都市为岁判检事职之大官，言 paura-vyāvahārika 同一。于 Mahāvyutpatti, 186, 42 有 pauravyavahārika，但单译为守邑，其意義不明确。以下于原字之次无括弧时，Dh 及 J 之两者示为共通之文。</note> <note n="0230004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0230004">最上之方法 mokhya duvāla（Dh）, mokhiya duvāla（J）。于 J 无关于此事之一句。然，下第二章存有两者。</note> <note n="0230005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0230005">敬爱 panaya。</note> <note n="0230006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0230006">一切之人皆是此朕之子 save munise pajā mamā（Dh）, sava-munā me pajā（J），此是有名之句。</note> <note n="0231007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231007">然，卿等应得及此事之笵围而其力不得达到 no ca pāpunātha āva-gamuke iyaṁ aṭhe（Dh）, no cu tuphe etaṁ pāpunātha āva-gamuke iyaṁ aṭhe（J）。此文，学者译为“而卿等不得达此〔朕〕目的如何笵围”之意義，而以 pāpunātha 为汝等知之意，以 āva-gamuke iyaṁ aṭhe 如何之笵围至以达此事，或为不奉此事之意，但前者是达到又得之意，是本来的事，由此见出为知之意的文字。在此文，其本来之意義，想不妨解为，为官吏故，达为官吏之力的意思译之。又後者即言及得此事之笵围，原来一切人是朕之子以含括一切人而解之。官吏之一一，其职目上，凡一切不得尽其力之意義。与次句之连络上学者之译想是不适宜。</note> <note n="0231008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231008">卿等虽然常善行 tuphe suvihitā pi（Dh）, tuphe suvitā pi（J）。同样于学者，译为同十四章法敕第十三章註[07]，于此见职目善保之意義可如前後之文势上。</note> <note n="0231009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231009">于治民之事 nitiyaṁ（Dh）。于 J 无此字，其替为常常 bahuka（J）。niti 者相当行政，政治等之大字。于此一文章其意義存有不明之点，但據一说而如是译之。得苦役 palikilesaṁ pāpunāti 达至苦，又得苦之意。达得之动词共註[07]应比较而见之。忽然 akasmā是偶然，又无理由之意。後文为理由而译出。</note> <note n="0231010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231010">中正之道 majhaṁ。</note> <note n="0231011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231011">嫉妒 isa、愤怒 āsulopa、不仁 niṭhūliya，Mahāvyutpatti, 146, 7, 取 niṣṭhura 之译语。轻卒 tulanā（Dh）, tulā（J）。懈怠 anāvūti（Dh）, anāvuti（J）。懒惰 ālasiya、困惫 kilamatha、性情 jāta，奢他单为种类之意亦不知。</note> <note n="0231012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231012">于 J 如此见之高官是于卿等“天爱之教勒是如斯如斯”与告“卿等有返还负朕義务”之观念。</note> <note n="0231013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231013">大灾 mahā-apāya，阿婆耶是<persName>佛</persName>教之意味为恶趣。于此亦与天相对见为恶趣之意義，当然亦可。</note> <note n="0231014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231014">得王之嘉纳 lājāladhi（Dh）, lājādhi（J）。</note> <note n="0231015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231015">若人不得为此所作者，于何处皆不使满足朕之意 duāhale hi imasa kaṁmasa me kute mano-atileke（Dh）, duāhale etasa kaṁmasa sa me kute mano-atilehe（J）。此一文之意味由学者有异解，其读法且有不一致。今从其中之一说而译之。</note> <note n="0231016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231016">每提沙星座之日 tisa-nakhatena（Dh）, anu-tisaṁ（J）, tisa = tiṣya 又 tiṣyā。</note> <note n="0232017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0232017">无理由而受障碍 akasmā palibodhe（Dh）。参照註[09]及十四章法敕第五章註[09]。</note> <note n="0232018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0232018">不粗暴 akhakhasa（Dh），不狂恶 acamda 其所之稳和 sakhinālambhe（Dh）。J 最後之文字有代为不粗野 aphalusa。</note> <note n="0232019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0232019">宇周尼 Ujeni = Ujjeyinī。</note> <note n="0232020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0232020">太守皇子 kumāla。</note> <note n="0232021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0232021">多迦尸罗 Takhasilā = Taksa'silā。</note> <note n="0232022" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0232022">相当此等之大官之处，于 J 是依语而有，乃应由此王敕之意味。</note> <note n="0236001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236001">以朕之诏 Lāja-vacanika（J）。学者见此与具格同一，由王之语，解为由王诏意。或导奉王之诏，或于王诏所任命之意而解，见大官之形容句亦说不一定可知之。</note> <note n="0236002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236002">J 是错误，朕犹如为朕之诸皇子，一切皆得利益安乐一文以反复之。</note> <note n="0236003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236003">边疆人 aṁta 于十四章法敕第二章註[02]所言，此时想是指国境内边疆之民。未归顺 avijita 是本来为未征服之意者，因此亦如何指未征服诸邻邦人，此第二章全体所说住国境外，他国人即<name role="" type="person">阿育王</name>之政治所及而不得适用，<name role="" type="person">阿育王</name>之法遵行上想为明了故，于此解为边疆人之意，又译为未归顺者。于印度古来国境截然区分故。若以地点言之，边疆人亦好、邻邦人亦好，时不得明确区别亦不少。</note> <note n="0236004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236004">括孤内之天爱在 J 皆为唯王。</note> <note n="0236005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236005">依朕而无危怖 anuvigina mamāye kuvevū（Dh）, anuvigina hveyū mamiyāye（J）。依朕唯受安乐 sukhaṁmeva lahevu mamate（Dh）, sukhaṁmeva laheyū mamate（J）, mamate 是由予之意。</note> <note n="0236006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236006">了达 pāpunevu（Dh）, pāpuneyu（J），参照别刻法敕第一章註[07]。于此见出知之意義。</note> <note n="0236007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236007">朕之不动决意及誓言 dhiti patiṁñā ca mamā ajalā（Dh）, mama dhiti patiṁna ca acala（J）。J 又此句因此朕如斯教勒卿等令知朕之所欲文中之所欲于下反复。</note> <note n="0236008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236008">凡于地方之有司 desāvutika（Dh）, sakala-desā-āyutika（J）。以此有司由国都婆多利弗城及宇弟伊尼与多屈奢尸罗所派遣之大官为同一说，但 āyuti 如不必然。存于十四章法敕第三章之地方长官比较见之。</note> <note n="0237009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237009">各四个月期之 anucatuṁmāsaṁ。J 是提沙日之间亦应倾听之，有機会者一人亦应使倾听之。</note> <note n="0239001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239001">此石柱法敕，甲是存于六个之石柱，其各个幾乎一致，无所异故，此见做一种省略一一之别记。</note> <note n="0239002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239002">最上又应无上 aga 之译语。对于法之爱慕 dhaṁma-kāmatā，在十四章法敕第十三章之初头亦同一。观想 palīkhā 此为<persName>佛</persName>教语与观察为同意義。敬信 susūsā 参照十四章法敕第十章註[02]及第十二章註[08]。怖畏 bhaya，精勤 usāha。</note> <note n="0239003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239003">难得正行 dusaṁpaṭ pādaye。</note> <note n="0239004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239004">对于法之希求 dhaṁmapekha。</note> <note n="0239005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239005">逐日 suve suve。明日明日之意，日日或为日夜之意。</note> <note n="0239006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239006">易犯罪者得劝道 alaṁ capalaṁ samādapayitave。关于 capala 参照 Childers, Pali-Dictionary s. v.；关于 samādapayitave 参照 Mahāvyutpatti, 245, 428。</note> <note n="0239007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239007">对边疆人之大官 aṁta-mahāmāta 参照，别刻法敕第二章。</note> <note n="0239008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239008">保护 Pālana，处理 vidhāna，与乐 sukhiyanā, sukhīyana，〔语言〕制御 goti。参照，十四章法敕第十二章註[04]。规制 vidhi。</note> <note n="0241001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241001">少漏 apāsinava = apa-āsinava。āsinava 相当于巴利语之 āsava，梵语之 āsrava而译为漏。为烦恼之异名。此言与耆那教之 anhaya 同一视，但 aṇhaya 或 āsrava 为同一语根。但在<persName>佛</persName>教解为流出漏之意，在耆那教解为流入之意。故罪恶或烦恼流入与流出为不同一之想法。众善 bahu kayāna，慈愍 daya，真谛 sace，此是真实之意義，但<persName>佛</persName>教的因解为少深真理等之意。淸净 socaya，此甚多情形下是关于身口意之三业。Childers, Dictionary, s. v。</note> <note n="0241002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241002">眼之佈施 cakhu-dāna。有见为肉眼天眼慧眼之三眼说，但为三眼不若说为五眼方可。然，对照次句上，此是与人类苍生者不是指三眼五眼。单见为知见之意。</note> <note n="0241003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241003">二足类四足类 dupada-catupada。鸟类水楼类 pakhi-vālicala。</note> <note n="0241004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241004">利行 anugaha。十四章法敕第九章註[09]译为法恩之恩或与报恩同字。此字是恩宠恩惠之意，依行施与受施以适当而译之。</note> <note n="0241005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241005">乃至对生命亦供养 āpāna-dākhināye，又是 pāna-dakhināye。</note> <note n="0242001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242001">难自省 dupaṭivekhe。水野弘元著巴利语词典正字为 dupp acṭive dha。</note> <note n="0242002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242002">导于漏者 āsinava-gāmin。应照参道谛言以导苦灭道谛时之导字。关于狂恶等，参照别刻法敕第一章註[11]及[18]。</note> <note n="0242003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242003">不灭亡 māpalibhasayisaṁ。</note> <note n="0242004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242004">最後之部是前之捨離，对于观不德，实际上，彼此之善行其性质应考虑而行以使反省。</note> <note n="0243001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243001">对于司直官，参照十四章法敕第三章。以生类苍生由幾百千之生类而成苍生、亦有此解说。司直官役职上、此亦可见为别的。</note> <note n="0243002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243002">有自信 asvatha。别刻法敕第二章对朕起信赖之信赖是同一之文字，但今解为信赖自已之意義。然，亦不妨见为信赖于王之意義。</note> <note n="0243003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243003">得与恩惠，于前章译为利行文字之动词形。断讼 abhihāla，此字是有持来、取、捧，等之意，但在此用于共处罚，于後文亦与于司法公平及于处罚公平 viyohāla-samatā ca daṁḍa-samatā 相对，可想为与司法同种之意義故，关于法律之手续，因此司直官役职上、诉讼而裁断持来之意。</note> <note n="0243004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243004">任自由裁量 ata-patiye me kaṭe. ata-patiya 是自主或为自主之意義，独立又指不拘束。故译自由裁量是完全之意。</note> <note n="0243005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243005">与安乐及起苦恼 sukhīyana-dukhīyana。</note> <note n="0243006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243006">由专心于法之人人 dhaṁmayutena，此亦有解为达摩优陀官吏名称之说。参照十四章法敕第五章註[06]。然，大致不见此官名。亦有解说专心为法。</note> <note n="0244007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244007">知朕所欲之有司 pulisani pi me chaṁdaṁnāni。</note> <note n="0244008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244008">当教示彼等之彼等 kāni 亦有说为苍生，但文势上想是指司直官。</note> <note n="0244009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244009">立自信与本章註[02]同一语。</note> <note n="0244010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244010">对其处罚，所裁决死刑之确定有 tīlita-daṁḍa pata-vadha。恩赦 yota，通常解为绶刑。但亦有异说。</note> <note n="0244011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244011">使彼等观念其生命 kāni nijhapayisaṁti jīvitāye tānaṁ，此有异说之句。彼等是指司直，使观念购死刑囚生命赔偿金之说，亦有解说劝之意義。由法敕文全体见，又由此前後见之，不得解为出赎罪金救死刑囚。<name role="" type="person">阿育王</name>当时，是否有如是风习，史家所言之程度不明确。使观念在十四章法敕第十三章註[10]译为令反省，于别刻法敕第一章註[12]译为令观念是同一之文字，在<persName>佛</persName>教言行静虑又禅定，即若同作观念者，死刑囚解为令观念之意。由次之佈施、断食、後世利益安乐之点而想，亦不解为以金赎命之意義。或令观念不到之时 nāsaṁtaṁ vā nijhapayitā，此解说为无人劝之意，因此为佈施等说见死刑囚之行为，nijhapayitā 在他三石柱之文为 nijhapayitave 故，此从为格（dative case）之说，应解为如前观念之意義。</note> <note n="0244012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244012">于时之终了後 niludhasi pi kālasi，即对此多异说，但在文势上，今如是译之。</note> <note n="0247001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247001">生物 jāta 在此活生之物的意義。在别刻法敕第一章註[11]，此字译为性情，此亦解为活生物之意義。</note> <note n="0247002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247002">以下生物之原语以顺次擧之。suke, sālikā, alune, cakavāke, haṁse, naṁdīmukhe, gelaṭe, jatūkā, aṁbā-kapīlikā, daḷī（daḍī）anaṭhika-mache, vedaveyake, gaṁgā-pupuṭake, saṁkuja-mache, kaphaṭa-sayake, paṁna-sase, simale, saṁḍake, okapiṁde, palasate, seta-kapote, gāma-kapote。四肢类同前之四足类。参照石柱法敕甲第二章註[08]。</note> <note n="0247003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247003">牝山羊 ajakā，牝羊 eḷakā（eḍakā），牝豚 sūkalī，怀孕者 gabhin，哺乳者之 pāyamīnā，仔 potake。</note> <note n="0247004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247004">家鸡 kukuṭe，粳壳 tuse，由四个月成三季各满月之日 tīsu cātuṁ- māsīsu 以一年分为夏雨季冬之三季，一季为四个月，其最初之日即满月之日。故此译为三之四个月季的最初日亦可。提沙日是在别刻法敕第一章及第二章与提沙星座之日同，提修耶或言提修耶〔长音〕。此是月泰西耶（Taiṣa）亦言饱西耶（Pauṣa），言由十二月半之一月半。各佈萨日 anupasatham。佈萨是<persName>佛</persName>教之行事，婆罗门亦有，但少有不同。参照小石柱法敕二註五。普那瓦斯 punāvau = punarvasu。此是二十八宿之第五，或第七之名，普那如瓦须之日是指何日不明了。</note> <note n="0248005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248005">释放囚人 bamdhana-mokha。参照十四章法敕第五章。</note> <note n="0249001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249001">近亲者远方者 patiyāsaṁna apakaṭha。</note> <note n="0249002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249002">省虑 paṭivekhāmi，参照石柱法敕第十三章註[01]。</note> <note n="0249003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249003">凡部众 sava-nikāya，参照十四章法敕第十三章註[09]。</note> <note n="0249004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249004">躬自使亲近 atanā（或 atana）pacūpagamane（或 pacupagamane）是，乃自接近之意。此亦有唯看为宗派之说，亦有直看为苍生之说，以上所言直看为一切亦可。</note> <note n="0250001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250001">此一章唯存于提利睹普罗石柱，其他不存在。而此是总括<name role="" type="person">阿育王</name>之所为者，与他石柱法敕之区别，此为乙。全部大致破损甚少故，完读容易。于括弧内之文字是補破损之简处而读之。</note> <note n="0250002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250002">为适当 Anulupā。</note> <note n="0251003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251003">令听闻法之听闻 dhaṁma-sāvanāni sāvāpayāmi。sāvana 是闻之意，由令人闻者，可译为宣说。参照十四章法敕第十章註[02]。</note> <note n="0251004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251004">诸有司者亦如何 yathā pulisā pi……，此最初之 ya 及 ā 之间因不明确，ya 之处不为 yathā 而为 vyūthā，此有为官名之说。</note> <note n="0251005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251005">法柱 dhaṁma-thaṁbha 刻法敕是指石柱。法宣说 dhaṁma-sāvana 此亦为補读，应比较註[03]。对司直官、法大官参照既所述。</note> <note n="0251006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251006">榕树 nigoha = nyagrodha 通称为尼具罗陀树。庵罗树林 aṁbā-vaḍikyā。aṁbā = āmra 庵婆是芒果。</note> <note n="0251007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251007">〔每〕库沙 aḍha-kosikyāni = aṣta-krosīkāṇi。库罗尸耶（krośa）是现今言为库斯（kos）。一由旬（约九哩）八分之一。而库沙为行军一日之行程。阿陀（aḍha）为半之意，有解说为每半库沙意。然，由此井泉、休憩舍等为太过多。休憩舍 niṁsiḍhaya（niṁsidhiya）。此有解说为下饮水之段阶，印度之风俗上，此谓不必要故，解为休憩所方可以。</note> <note n="0251008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251008">与乐法 sukhāyanā 应比较石柱法敕甲第二章註[05]。</note> <note n="0252009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252009">为好利 ānugahika 参照石柱法敕甲第二章註[04]。</note> <note n="0252010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252010">特殊之法大官是译者之加笔。法大官之下有如是各各专任之大官，统辖于此等法大官又其等全体应为法大官。本节最初之法大官与最後之法大官是同一，中间之此等为同一是学者之说。又此处之文为朕……命（me kaṭe），由朕……如是为而译之。他亦有此例。</note> <note n="0252011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252011"><persName>佛</persName>教僧伽之事 saṁghatha。saṁgha 虽不限于<persName>佛</persName>教，但法敕指<persName>佛</persName>教者。在耆那教亦有使用此文字之例。尼犍陀 nigaṁṭha 当时，此是耆那教。古昔为耆那教以前之一派。于汉译有尼犍子，此是音译，子当然有陀方可以。尼犍陀与邪命外道是有别，有不注意的人而混此为一。于此言<persName>佛</persName>教、婆罗门、邪命外道、耆那教之四派及其他种种之宗派应注意之。</note> <note n="0252012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252012">佈施之颁行 dāna-visaga。</note> <note n="0252013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252013">求满足处 tuṭhāyatanāni。tuṭha 是见 tuṣṭi 虽亦为有 tuṣṭa，其任何亦为满足、知足之意。ayatana 是译为处之字。如通常言处是解为生长之義，生起满足，即苍生之希求物之意義。</note> <note n="0252014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252014">法之敢行与法之遵行 dhaṁmāpadāne dhaṁmānupaṭīpati。对此字参照石柱法敕甲第二章。</note> <note n="0253015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253015">法之规正 dhaṁma-niyama 静观 nijhati 于柱法敕甲第四章註[11]所言观念同一意義，静虑相当于禅定。然，为其内容，如擧存在点少有异。</note> <note n="0253016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253016">最後之次节，有关此天爱诏，由此，以刻之止一文，在石柱之刻于全体之最後。然，如学者所言，天爱之处与目的之所者殊更此一文以示置本节之最初附有符号故，又意義上那样，想为适当故显有原刻者之意而如是配列。明白是原刻者之误刻。</note> <note n="0256001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256001">此处 hetā 恐怕是王领土内之意義。或指见为国都亦可。</note> <note n="0256002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256002">庵婆树林 aṁbā-vaḍikā 参照石柱法敕乙第七章註[06]。精舍 ālame = ārāma。此字原意为园之意，此亦有解说为遊园之意，在<persName>佛</persName>教用为精舍之意味，例如祇园精舍可知。颁施舍 dānagahe 参照石柱法敕乙第七章註[12]。达那伽哈是佈施舍之意，不为佈施之家的意義，颁为佈施家之意。勿论言如是家上含有行佈施。</note> <note n="0256003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256003">Tīvala, Kāluvākī 迦如瓦奇非个人之名而为姓。由此可知，提瓦罗皇子。</note> <note n="0256004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256004">愿 vinati = vijñapti 此为刻文破损不明，以補读之字。</note> <note n="0257001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257001">憍赏弥，通例在汉字音译为憍赏弥，与<persName>佛</persName>教关系很深之古都市，现今言憍赏。法敕此由四行而成，第二行与第三行之最初数字不明确，又第一行之最後幷其他多少有不明，大致确定。</note> <note n="0257002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257002">诸大官 mahāmāta。此第一行在最後之文字，学者读此为主格（nominative case）。然，最後之缀结果唯 -ta 是否而终不明确。敕命（ānapayati）得取目的格，今特于大官读为业格（accusative case）。</note> <note n="0257003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257003">命和合 samage kaṭe。就这样为和合之意義，今以原来之例言者，kate 是用为命之意義。而不明之部份不过是唯数缀故，僧伽又比丘比丘尼，由朕不论怎样，然者，朕当令持僧伽于和合，即想像为应命的意義。</note> <note n="0257004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257004">僧伽中应不容此 saṁghasi no lahiye。其次，第三行最初有不明之各处，此亦与前同不为数缀故，不遵比丘之作法，所谓不示字为贼住者或外道之意思，可以想像的。想像为贼住者或非行者次句应能联络。</note> <note n="0257005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257005">令著白衣 odātāni dusāni sanaṁdhāpayitu。令著白衣，言令还俗。白衣非比丘，指在家者为常例。</note> <note n="0257006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257006">非于精舍之处 anāvāsasi. āvāsa 是指比丘比丘尼之住处，相当于精舍或僧院。取消此故，言比丘住处以外。阿瓦提沙是佈萨时用为结果或界区 sīma 之同一故，此看为相同者，由精舍亦指为廣大地域。anāvāsa 是用 Cullavagga, 1, 27; 2, 1, 3; 2, 1, 4; 4, 1 等文字。破僧伽是五逆罪或五无间业之一的重罪。由此得知当时有破僧伽之倾向。</note> <note n="0259001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0259001">删至是有名现存之塔处。此法敕由八行而成，第一行完全欠缺，第二行唯见……yā bheta……ghe……mage kaṭe，第三行以下大致可以读。第二行最初之耶，皆为不解。亦有人读耶呣。次 bheta 是 bhetave（破）。因此可想像有否定辞。其次为 samghe……samage kaṭe，沙摩启、迦提如前註，此前由朕（me）见为有存，看为朕命僧伽和合之意。mage 照样是道之意故，亦有人解此为比丘幷比丘尼所作为之道意，恐怕不适当。</note> <note n="0260001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0260001">沙如那陀是昔之<name role="" type="person">鹿野苑</name>，现今如是呼。此法敕由十一行而成之中，于第一行天之一字，第二行之最後唯 el，第三行之开始有 pata 而缺数字，其馀大致可以读。第一行虽为天爱诏，但第二行于任何人……之处唯读之，其他完全不得想像。第三行缺国都巴达利弗陀之名，此由前之憍赏弥法敕考察之，于巴达利弗陀应为敕命大官等。诏于大官之後文而见亦明之。</note> <note n="0260002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0260002">比丘僧伽、比丘尼僧伽 bhikhu-saṁgha, bhikhunī-saṁgha 分裂时而如是言，此亦为合一僧伽。</note> <note n="0260003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0260003">公所 saṁsalana。</note> <note n="0260004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0260004">为得确信 visvamsayitave 于别刻法敕第二章起信赖而译之文字与同语源之文字，于本文译文中依译者之加笔而意義可明白。然，学者之说有与此不同。</note> <note n="0260005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0260005">每度之佈萨 anuposathaṁ 参照石柱法敕甲第五章註[04]。往佈萨 posathāye yāti。前者亦可解每佈萨日之意味，指佈萨之日可见为指佈萨之式。诣拥有目的格。又从後者见者，于此法敕文佈萨之原语是 posatha，此是不可疑。故见此 uposatha 是错误，言每度之佈萨可见为 anu-posathaṁ。巴利语是 uposatha。在<persName>佛</persName>教以外各半月之十四日十五日八日有佈萨日之惯习，于<persName>佛</persName>教亦同样採用，但不久各半月一回，十四日或十五日为读诵波罗提木叉，为每月二回之佈萨日。故每度之佈萨为月二回。</note> <note n="0261006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0261006">地方 āhāla。城塞边境地方 koṭaviṣava。奇奢瓦比阿哈罗狭窄，而此处言为塞寨地方。</note> <note n="0261007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0261007">離去〔三衣〕vivāsayātha。此当然，令離去三衣而住，而译为之方可。此文字由 vi-vas而来的，此之使役法三人称单数 vivāsayati 之复数命今法。同一语源之 vas 有著、住二意義，学者于此为住之意，而前接辞 vi 为離之意思，由此示为離僧院，即解为放遂之意思，更由于此语根所作直接法三人称单数 vivasati 是相当于巴利语之 vippavasati 说为通例。然，vippavasati 離居之意味同时，此共用具格时，亦用为離衣之意，Suttavibhaṅga, I. P. 198（Nissaggiya, 2, 1）等如是用之，幷于 Childers 之辞书亦有而明白。又此为名词者，vippavasa，取付上取消之前接辞而为 avippavasa 者，比丘即不離三衣而用于不脱三衣之意，律藏中之一術语（Mahāvagga, 2, 12. 1; Childers, Dictionary, s. v）更不付取消为名词于梵语为 vipravasa，此亦離三衣之意为律之術语亦于 mahāvyutpatti, 260, 4，根本说一切有部毘奈耶第十九、離三衣学处第二亦如此。然，如此之际離三衣又令離，同时離住又含離住之意，離三衣于同时解为離三衣而住之意。故 vivāsayati 即于梵语或巴利语解为離三衣而住，单解为離居，想不若典據上更适宜。因此于前文言令著白衣、言不住于精舍处之两者，依此一语是所意之事。如学者之解離僧院而住亦有不得不含勿论離三衣而住，僧伽之性质上，为当然故。此说决定不能不完全不当。尙，最後之文有令離三衣 vivāsapayāthā，此应严密是令離三衣之意。有为三重之使役法。</note> <note n="0261008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0261008">准合此教敕之文 etena viyaṁjanena。参照十四章法敕第三章註[09]。</note> <note n="0263001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0263001">蓝毘尼 Luṁmini，所谓 Lumbinī-vana 即蓝毘尼园，世尊降诞之土地。现今为蓝毘尼提 Rummindeī。</note> <note n="0263002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0263002"><persName>佛陀</persName>释迦牟尼 Budhe Sakyamunī。<persName>薄伽梵</persName> Bhagavam。</note> <note n="0263003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0263003">此石作有马像 silā vigadabhī cākālāpita。此句不明。vigada 果然为马耶？存有不确定之点。silā-vigaḍa-bhīcā 此想为石栅之说方可以。</note> <note n="0264004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264004">免纳税金 ubalika, bali 是言宗教的税金。八分一 aṭha-bhāgiya，通常是纳四分之一。或由时代而有六分之一，亦有三分之一。</note> <note n="0264001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264001">或言尼具利瓦法敕。库那迦玛那是 Konākamana = Konāgamana = Kanakamuni。所谓拘那含牟尼<persName>佛</persName>，过去七<persName>佛</persName>之第五<persName>佛</persName>。</note> <note n="0264002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264002">塔 thube。在巴利语 thūpa，梵语言 stūpa。相当于塔婆为土馒头形之小丘陵程度。通常应该是纳遗骨。此点与支提不同。支提（cetiya）无遗骨。</note> <note n="0264003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264003">再度 dutiyaṁ 亦有解说为二倍之意味。此方反而可以亦说不知。然，有时<name role="" type="person">阿育王</name>以前既有建塔。又王由以前而曾建。不论如何，此时以前已有塔之点没有不同。</note> <note n="0264004-1" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0264004-1">括弧内学者之補读。</note> <note n="0265001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0265001">明白 prakāsa（R）. 其他无此字。释迦信者 sake（R）。优婆塞 upāsake（S, B）。沙启之文字因不能明确的读，以他之说读为此言 savake。然，今从读沙启之说。次，参照二之相当文。沙启是释种为<persName>佛</persName>教从。若沙瓦启是声闻。其他明了为优婆塞。优婆塞是在家者，指<persName>佛</persName>教信者，故沙启亦用为与此同一意義。</note> <note n="0266002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266002">朕近于僧伽 hakaṁsagha upete（R）, mamayā saghe upayāte（B）, saṁghaṁ upagate（M）, mayā saṁghe upayīte（Br, S）缺此句，J 破损不能读。此句之意味实在难明确。唯优婆塞为近僧伽之意味，又入于僧伽言与比丘同样意義，此点不明然。若前者不能明白区别为优婆塞，故应褈复，若为後者有进取王政，自是否得为比丘甚为可疑。義净三藏于印度所见<name role="" type="person">阿育王</name>之像言有著比丘之衣，为著比丘之衣于何处之点亦无为比丘之理。在印度不为比丘者，不得著比丘之衣。或学者论梁之武帝著僧服讲经之例，此是不足取说。意義完全不同。近来他之学者在律藏大品（Mahāvagga, 3, 7, 8）承认比丘迦提加（bhikkhu-gatika）故，提出<name role="" type="person">阿育王</name>恐怕是此比丘迦提加之说。比丘迦提加大致在大品只出现一次，其他未曾见出，因此不得明了了解，恐是与比丘住同一精舍的人，或于精舍与比丘共住人之意義，完全不为比丘，或期间，于精舍与比丘共住之间，与比丘同一，而又，过此何时出精舍，其时指非比丘而生活之人。<name role="" type="person">阿育王</name>不得确证比丘迦提加故，一切是推定为止。常常犹如不为比丘迦提加，如斯种类者想定（若有此者）言近于僧伽之意義。言其像著比丘之衣，其他幾乎一切大致可以说明，又得领解。故今比丘迦提加又与此相似而解之。</note> <note n="0266003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266003">一年有馀 sātileke chavachare（R）, savachale sādhike（S）。此後者 savachale 之 va 字处多少不明确亦如见有他字。因此成为此种种之读，种种之说。于中，此 saḍvachale即读为六年，依此法敕之年代，因此为<name role="" type="person">阿育王</name>之年代论说之根據。以前，此论曾出现与此前者之比较得明其不正确，现今，此六年说不能承认。</note> <note n="0266004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266004"><name role="" type="person">阎浮提</name> Jaṁbudipa（R, B）. Jaṁbudīpa（S）。虽指此地球全体之世界，于此是印度之意義。</note> <note n="0266005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266005">与诸天交往之人人 yā amisā devā husute（R）, aṁmisam-devā saṁta munisā（S）, amisā devehi……（B）。诸天之意不明确，恐是指十四章法敕第五章所言。</note> <note n="0266006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266006">唯依大身 mahatatā（R）, mahatatā va（S）, mahataneva（B），小身 khudaka（R. S. B）。</note> <note n="0266007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266007">高族 uḍāla（R. S. B）。</note> <note n="0266008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266008">D 之一节唯 R 存在。此过于突然，前不连络明了。然，见于小石柱法敕二沙如那陀法敕存有其同文。</note> <note n="0266009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266009">B 是缺 E 之一节。又 S 以 E 之一节置于 C 之前。</note> <note n="0266010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0266010"><p>E之一节很难解。擧原文对照如下：</p><table cols="4"><row><cell><space quantity="3" unit="chars"/>vyuṭhenā sāvane kaṭe</cell><cell>200 50 6</cell><cell>sata vivasa ta</cell><cell>（R）</cell></row><row><cell>iyaṁ ca savane vivuthena, duve sapaṁnā lāti-satā vivithā ti</cell><cell/><cell>200 50 6</cell><cell>（S）</cell></row><row><cell>iyaṁ ca sāvaṇe sāvāpite vyūthena, </cell><cell>200 50 6</cell><cell/><cell>（Br）</cell></row><row><cell>iyaṁ ca sāvane…………，</cell><cell>200 50 6</cell><cell/><cell>（S）</cell></row><row><cell>i……<space quantity="2" unit="chars"/>sāvane…………，theana, </cell><cell>200 50 6</cell><cell/><cell>（J）</cell></row></table><p>此中，vyuthenā 是与 vivuthena 同一，又 vivāsā 是与 vivuthā 同一。vivāsa 是名词，vivutha 是形是过去分词，同一意義是不相违。任何之语根 vas 在前小石柱法敕二沙如那陀法敕註[07]所说同一。因此，于此言而见，vivāsa 可解为離三衣而住之意，vivutha = vyuṭha 可想为離三衣而住之意義。故，vyuṭhena sāvane kaṭe 是離三衣而住者为之作教敕，即为涣发之意，iyaṁ ca savane vivuthena，然此教敕由離三衣而住而〔发〕之意 iyaṁ ca sāvāpite vyūthena，此教敕由離三衣而住者而说，令彼（闻为其直译，令闻之人与闻之人依何者之立场，何者皆可译）之意。沙瓦礼令闻之意義不论是说教、敕语、宣言，指何者皆不妨故，唯此文字不得不指王之教敕之理，全体之文意，王所说是明了。故離三衣而住者，<name role="" type="person">阿育王</name>自身解为指自身而言。因此離三衣而住为依朕之意。然，何故对于特言显離三衣而住是无明确理解之处。因此，此前所述，可想是有关比丘迦提加（bhikkhu-gatika）而来的。故入此想法而见者，解为指不为比丘迦提加期间之王自身者，大致可以领解。然者，殊更如是言显何为亦所不明然。更，次句離三衣而住为二百五十六之意義。最後之 ta 应读为 ti。此二百五十六指何为数耶？且 vivāsa, vivutha 为逝去之意義，此以<persName>佛</persName>灭作解说，二百五十六是<persName>佛</persName>灭後<name role="" type="person">阿育王</name>发此法敕止之年数。如此，今完全避开之，无此主张之人。又 vivutha 等由布教师之意，由二百五十六人之布教师发出此宣言，若二百五十六人之布教师出发布教，有说由二百五十六人之布教师所发之意思。此外亦有种种解释，但 duve sapaṁnā lāti-satā vivuthā ti 之 lāti = ratti = rātrī 是夜间之意，明白可承认，甚多失其根據又为误字以外，其说不成立。故为二百五十六之数字二百五十六夜即言二百五十六日之意。即，離三衣而住者言为二百五十六日之意味。第二文于 S 文字之擧数，更记数字是印度之方式不为异例。此 E 之一节由 S 而想，又由次之三而见者，于 B 之一节直继续者，决不是破僧伽者令離三衣而继续 D 一节之趣意。然，夜时，二百五十六日即一年三分之二以上，又热心近于僧伽言精勤一年有馀，唯约半分之期间虽为比丘迦提加，如 B 一节所述之得果报者，假令小身，又仅精勤，此应努力依实例，勤之趣意，想为此一节所加。学者费二百五十六夜巡礼，又解花费祈愿，因此有进行巡礼之朕，发此教敕，又花费祈愿之朕发此教敕虽不成其意味，但此意義于 B 之一节或在此法敕全体看，其联络而想必无不适切。二百五十六日间出巡礼又费祈愿，实统政治之王，实际上是否可能耶，应思之？又如费祈愿，在<persName>佛</persName>教之趣意上为何意味是难令领解。恐不外是西洋宗教之想法而解。殊 vyuṭha 可以见为梵语之 vyusta，其意依據 Baudhāyana-dharmasūtra, 4, 5. 30, having spent the night（in prayer）而解者，<persName>佛</persName>教的状态想之即不很适宜。因此，今不从此等之说。结果，vyuṭha, vivāsa 等之文字缺其用例，为不明之文字，无适确之解说。</p></note> <note n="0271001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0271001">阿育 Asoka 于此最初出王之名。古来法敕全部为<name role="" type="person">阿育王</name>之物，于此不要证明，今有此更为确实。</note> <note n="0272002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272002"><persName>佛陀</persName>释迦信者 Budha-Śake。</note> <note n="0272003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272003">曾〔人人与〕诸天交往，但今亦有交往者 pure ye amisā devā husu te dāni misibhūtā。</note> <note n="0272004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272004">繁荣 bhadake，原来是形容词。</note> <note n="0272005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272005">此法敕与其他之法敕有多少不同之处，特别此独立译出资助与其比较。</note> <note n="0272001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0272001">A 之一节是前之一及二不存在。但此刻法敕 Br, Ś, J 之 J 中，J 严重缺损。斯瓦那奇利 Suvaṁṇagiri，太守皇子 Ayaputa，于刻法敕第一章及第二章同一。Ayaputa = Āryaputra 言为皇子。是伊尸罗 Isila。</note> <note n="0273002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273002">唯 Br 通常有天爱如是诏为天爱命 āṇapayati。其他为如是诏。</note> <note n="0273003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273003">一年间 ekaṁ savacharaṁ（Br）, ekam savacha……（S）。J 亦应如是。今，因为破损不得读。此年数唯此有而为重要者。</note> <note n="0273004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273004">唯依大身 mahātpeneva。</note> <note n="0273005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273005">努力 kāmaṁ。</note> <note n="0273006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273006">C D 之二节，此法敕不存在。</note> <note n="0273007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273007">确固 drahyitavyaṁ（Br）。通常译为坚固之字，确固有慈愍，又慈愍以言确固之意。</note> <note n="0273008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273008">弟子 aṁtevāsin（Br, J）. 轨笵师 ācariya（Br, Ś, J）。通常音译为阿阇黎。言为师。</note> <note n="0273009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273009">适当 yathārahaṁ（Br, J）。</note> <note n="0273010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273010">古来之本质 porāṇā pakitī（Br, J）。吧奇提是本性、自性之意。</note> <note n="0273011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273011">Br 亦导长寿之次，正直人云云，而刻者所述，以一切终了，Ś 与 J，人云云之前後尙存多少之文是很明了。然，不幸而多破损，不得读。轨笵师又尊敬弟子是言其亲族应行正行。弟子与师互相尊敬是<persName>佛</persName>教僧伽之法则。</note> <note n="0273012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0273012">如此者即天爱之教法 hevaṁ dhaṁme Devāṇaṁpiyasa。此唯 J 有此句。</note> <note n="0274013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0274013">刻者 lipikara，羌吧达 Capada，于他之说见羌是名之部份，见吧达是名。三文亦皆于本文，刻者，实是由刻者，而唯一字与其此字体以加鲁修提之字体刻之。其他皆是普罗夫米字体。故此刻者是常用加鲁修提之字体的人，于此不外特别是示为自加刻之。</note> <note n="0275001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0275001">此法敕是吧普如法敕，但亦言婆伊罗睹第二法敕。<name role="" type="person">摩揭陀国</name>之天爱王 Priyadasi lājā Māgadhe。</note> <note n="0275002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0275002">敬礼 abhivādetūnaṁ。</note> <note n="0275003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0275003">恭敬 gālave 亦可译尊重。</note> <note n="0276004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0276004">如此正法得久住 hevaṁ sadhaṁme cila-ṭhitīke hosatī ti。此或由经引用之句。增支部存有似此之句。A. 3, pp. 247, 340; 4, p. 84。</note> <note n="0276005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0276005">于毘奈耶最勝〔法说〕（Vinaya-samukase）对于指何，尙未明确，但一说存于律藏中之大品（Mahāvagga），指初转法轮。译为最勝 samukase 与巴利语言 saṁukkaṁsika同。sāmukkaṁsika 于巴利阿含多用 sāmukkaṁsika dhammadesanā，必是指四谛说之例。故沙呣加阇为最勝说之意義，想是指四谛说，而由于毘奈耶所见，此见为指初转法轮，想是适宜。圣种经（Aliya-vasāṇi）在巴利语 Ariya-vaṁsā（A. 2, p. 27）。当来怖畏经（Anāgata-bhayāni）于巴利亦同名（A. 3, p. 103）牟尼偈（Muni-gāthā）是 Muni-sutta（SṆip. 1, 12, p. 36）。寂默行经（Moneya-sūte）是 Nālaka-sutta（S. Nip. 3, 2, p. 131）。优波帝沙问经（Upatisa-pasine）是 Sāriputta-sutta（S. Nip. 4, 16, p. 186）说罗睺罗经（Lāghulovāde）是 Rāhulovāda-sutta 相当（M. 1, p. 414）。然，对此亦存有唱异说之学者，其异说是一般学者所承认。</note> <note n="0276006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0276006">法门 dhaṁma-paliyāya，通常言法门是经中说而指其说，兹于此指经见为其直接之意味。恐怕此等是指经中之教说。</note> <note n="0276007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0276007">比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷称为四众。</note> <note n="0278001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278001">此第一、为榕树洞院又斯达摩洞院，第二、为加罗提加洞院又言修瓦周普利洞院，第三、为斯毘耶洞院又言加如那奢宇婆如洞院。</note> <note n="0278002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278002">于第三予指其他之施主，又亦指王而解之。</note> <note n="0278003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278003">美丽 supiya。</note> <note n="0279004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0279004">此第三之刻文终了刻有卍字、剑、鱼。</note> <note n="0279001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0279001">十车 Dasaratha 王是<name role="" type="person">阿育王</name>之孙，承认有其王位，但<name role="" type="person">阿育王</name>直续为王，或隔一代而为王，不明。然，依耆那教之传说，继<name role="" type="person">阿育王</name>之王，同王之孙 Saṁprati，此王言保护耆那教，其外对于十车王之王无所知。删普罗提<persName>佛</persName>教亦知之，虽有<name role="" type="person">阿育王</name>之次王说，十车王之关系不明。故<name role="" type="person">阿育王</name>以後之孔雀王朝欠缺明了。然，此王朝纪元前百八十五年顷，由其将军普修耶密多罗所灭亡，普修耶密多罗确实建霜迦王朝。普修耶密多罗是迫害<persName>佛</persName>教而保护婆罗门之王。</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0225a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0225a0301">柬【CB】，东【南传】</note> <note n="0236a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0236a1201">己【CB】，已【南传】</note> <note n="0242a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242a1001">己【CB】，已【南传】</note> <note n="0242a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242a1101">己【CB】，已【南传】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>